De Nederlandse inkoopprijs voor elektriciteit is opgelopen tot tussen de 150 en 200 euro per megawattuur. Vorige maand lag die prijs nog rond de 80 euro. De stijging hangt samen met droogte en warm rivierwater in delen van Europa, waardoor energiecentrales minder stroom kunnen produceren.
Vooral bezitters van een dynamisch energiecontract kunnen hiervan snel gevolgen ondervinden. Bij zulke contracten beweegt het tarief mee met de actuele marktprijs. Bij vaste contracten verandert de prijs niet direct.
Centrales kampen met te weinig koelwater
Door lage waterstanden kunnen centrales minder koelwater uit rivieren halen. Ook mag opgewarmd water niet meer worden teruggestort als de rivier daardoor te warm wordt. Die regels moeten ecosystemen en de drinkwatervoorziening beschermen, zegt Jasper Verschuur, universitair docent aan de TU Delft.
De problemen zijn het grootst in Frankrijk, Roemenië, Hongarije en Bulgarije. Daar draaien centrales op een lagere capaciteit of zijn ze tijdelijk stilgezet. In Hongarije is de kerncentrale van Paks buiten gebruik genomen.
De Europese elektriciteitsmarkt is met elkaar verbonden. De extra vraag naar energie in landen waar productie wegvalt, werkt daardoor door in de Nederlandse stroomprijs.
Gascentrales verhogen kosten verder
Overdag is er doorgaans voldoende elektriciteit uit zonne-energie. In de avond neemt zowel het stroomverbruik als de vraag naar andere vormen van opwek toe. Dan moeten in Nederland vaker gascentrales worden ingezet, zegt Jan Vorrink van netbeheerder Tennet.
Stroom uit gascentrales is duurder en de gasprijs is bovendien gestegen door onrust in het Midden-Oosten. René Peters van onderzoeksbureau TNO zegt dat gas vaak de laatste energiebron is die nodig is om aan de vraag te voldoen en daarom sterk bepalend is voor de elektriciteitsprijs.
Nederlandse centrales hoeven voorlopig niet minder te produceren door de droogte. Dat risico neemt toe als rivierwater warmer wordt dan 28 graden. Ongeveer de helft van de grote centrales staat aan zee en gebruikt zout water, dat verder uit de kust wordt geloosd. Centrales langs rivieren zijn kwetsbaarder, met name langs de Maas. Bij Maastricht is het Maaswater momenteel ongeveer 25 graden.
