Marijke van der Poel kocht in 2017 samen met haar inmiddels overleden man 200 vierkante meter landbouwgrond in Polder Rijnenburg. Voor de grond betaalden ze 20.000 euro. De verkopers beloofden dat er binnen enkele jaren woningen zouden worden gebouwd en dat de investering vijf tot zes keer zoveel waard zou worden.
Bijna tien jaar later is de grond nog steeds agrarisch. Op het perceel staat maïs. Als het bestemmingsplan niet verandert, kan er alleen worden geboerd. De grond kan hooguit worden verpacht, maar een boer heeft volgens de bron weinig aan een paar snippers weiland.
Honderden kleine percelen
De verkopers trokken bij Van der Poel alles uit de kast om haar en haar man over te halen. Haar gepensioneerde man werd thuis bezocht, zijn schilderijen werden gecomplimenteerd en tijdens zijn ziekte kreeg hij kaartjes. Ook bleven de handelaren nieuwe investeringsmogelijkheden aanbieden.
Het stel woonde in Almere en had het gebied vooraf niet bezocht. Op een kaart leek het logisch dat er in een weiland bij Utrecht zou worden gebouwd, gezien het woningtekort. De handelaren stuurden ook brochures en fragmenten uit de Utrechtse gemeenteraad. Van der Poel wist niet dat eventuele woningbouw in Rijnenburg niet voor 2035 wordt verwacht.
In Polder Rijnenburg hebben bijna tweehonderd mensen vergelijkbare stukjes weiland gekocht. De grondhandelaren verdienden daar samen ruim 4,5 miljoen euro aan, ontdekte RTV Utrecht. In heel Nederland zijn de afgelopen decennia ongeveer 26.000 van zulke beleggingspercelen ontstaan. Minder dan 1 procent daarvan is later verkocht, blijkt uit cijfers van het kadaster.
Van der Poel zegt dat de verkopers haar man bleven benaderen, ook wanneer het financieel niet goed uitkwam. Volgens haar werd de investering veel rooskleuriger voorgesteld dan de werkelijkheid. "Je wordt zo gepaaid, ze toonden zoveel medeleven. Dat was gewoon allemaal gespeeld. Dat doet wat met je vertrouwen."
Advocaat Deepak Thakoerdien behandelt vanuit Stichting Grondhandelclaim meer dan tweehonderd zaken van mensen die zulke percelen kochten. Volgens hem benaderen grondhandelaren verschillende soorten kopers, onder wie veel ouderen, met beloften over bestemmingswijzigingen en hoge rendementen. "Er wordt een fictief verhaal verkocht", zegt Thakoerdien. Hij noemt de verkoop misleiding als bedrijven zeggen dat het bestemmingsplan binnen enkele jaren verandert terwijl zij weten dat dit niet zo is.
Ook over de rol van notarissen heeft Thakoerdien kritiek. Van der Poel zegt dat zij de notaris niet persoonlijk heeft gesproken en niet op de risico's is gewezen. Notariskantoor Roem, dat haar transactie behandelde, wijst alle verantwoordelijkheid van de hand en zegt zich aan de zorgwet te hebben gehouden. In Noord-Holland kregen andere gedupeerden in een rechtszaak gelijk omdat de grondhandelaren hen hadden misleid.
