De coalitie heeft nog geen akkoord bereikt over de manier waarop vanaf 2028 belasting wordt geheven op vermogen. Een geplande reparatiewet van staatssecretaris Eelco Eerenberg (Fiscaliteit) komt er voorlopig niet. Het wetsvoorstel dat al bij de Eerste Kamer ligt, wordt mogelijk in de koelkast gezet.
Daarmee neemt de onzekerheid rond box 3 verder toe. Als het huidige stelsel langer blijft bestaan, levert dat de staatskas naar schatting jaarlijks 2,4 miljard euro minder op dan het beoogde systeem. Tegelijkertijd wordt de invoering van een nieuw stelsel per 2028 steeds minder waarschijnlijk.
Strijd over belasting op vermogensgroei
Het belangrijkste twistpunt is de zogenoemde vermogensaanwasbelasting. Daarbij betalen mensen ieder jaar belasting over de stijging van hun vermogen, ook als zij die winst nog niet hebben opgenomen. D66 en partijen aan de linkerkant van de Tweede Kamer steunen deze aanpak.
De VVD en het CDA stemden in februari nog in met de wet waarin de belasting is geregeld. Binnen de VVD ontstond daarna weerstand. Ook in de Eerste Kamer zetten christendemocraten voor de zomer vraagtekens bij het voorstel, waardoor het daar mogelijk geen meerderheid zou halen.
De coalitie onderhandelde de afgelopen week over aanpassingen, maar zonder resultaat. Door het wetsvoorstel voorlopig te laten liggen, kan de verwachte opbrengst nog wel in de begroting blijven staan. De inhoudelijke beslissing wordt daarmee doorgeschoven naar een later moment.
Belastingdienst heeft beperkte ruimte
De VVD stuurt waarschijnlijk aan op een vermogenswinstbelasting. In dat systeem wordt belasting geheven wanneer iemand de winst daadwerkelijk realiseert, bijvoorbeeld bij de verkoop van een belegging. Deze variant zou in de eerste jaren aanzienlijk minder opleveren dan een vermogensaanwasbelasting.
Ambtelijke berekeningen wijzen erop dat de lagere opbrengst tot 2036 ongeveer 22 miljard euro kan bedragen. Wanneer de vermogenswinstbelasting uitvoerbaar is, is nog niet duidelijk. De Belastingdienst gaf eerder aan een overstap mogelijk pas vanaf 2032 aan te kunnen.
Ook de vernieuwing van de ict-systemen van de Belastingdienst beperkt de mogelijkheden. Door vertraging in dat programma kunnen nieuwe fiscale maatregelen de komende jaren niet zonder meer worden ingevoerd. Eerenberg heeft gezegd dat er vanaf 2028 weer meer ruimte ontstaat om nieuw beleid te verwerken. Hij informeert de Tweede Kamer rond Prinsjesdag over de vervolgstappen.
