De druk op de Nederlandse woningmarkt neemt af. In het afgelopen kwartaal werd bij bijna twee derde van de woningen boven de vraagprijs geboden. Een jaar eerder lag dat aandeel nog boven de 72 procent.
Hypotheekexpert Wesley van der Ham zegt dat de markt daardoor meer ruimte krijgt. "Na een periode waarin overbieden de norm was, wordt er nu duidelijk minder overboden." Volgens hem is die ontwikkeling zowel regionaal als landelijk zichtbaar. De stijgende hypotheekrente is volgens Van der Ham de belangrijkste oorzaak.
Ook de woningmarktcijfers van makelaarsvereniging NVM wijzen op een afname. De verschillen tussen woningtypen blijven echter groot. Bij tussenwoningen werd in 74 procent van de gevallen boven de vraagprijs geboden. Bij appartementen was dat 70 procent. Vrijstaande woningen werden het minst vaak overboden, met 44 procent.
Of een bod boven de vraagprijs nodig is, hangt volgens de NVM sterk af van het soort woning en de regio. Voor verkopers betekent de ontwikkeling dat een opbrengst die ruim boven de vraagprijs ligt minder zeker is. Een woordvoerder van Vastgoed Nederland herkent dat beeld: "Dat horen wij ook terug van onze leden. Al zien we wel dat dit regionaal kan verschillen."
Hogere rente beperkt financiële ruimte
De hypotheekrente staat op het hoogste niveau in jaren. Voor de meest gekozen rentevaste periodes ligt die momenteel tussen 4,2 en 5,2 procent bij leningen met Nationale Hypotheek Garantie. Daardoor kunnen kopers minder lenen en houden zij minder ruimte over om boven de vraagprijs te bieden.
Van der Ham merkt daarnaast dat geopolitieke onzekerheid en inflatie meespreken. "Niet iedereen heeft het ervoor over om zelfs als ze dat zouden kunnen, een hogere hypotheek af te sluiten en zo te overbieden, omdat dat leidt tot hogere maandlasten. En dat willen mensen liever niet."
Een ruimer woningaanbod en minder concurrentie maken de omstandigheden volgens hem minder geschikt voor een biedstrijd. Makelaar Frits Markus plaatst daar kanttekeningen bij. De hogere rente geeft kopers wel meer lucht, zegt hij, maar maakt volgens hem geen einde aan het overbieden. Hij wijst ook op makelaars die woningen volgens hem te hoog in de markt zetten om sneller een koper als klant te krijgen.
Geen definitieve omslag
De cijfers laten zien dat overbieden nog steeds vaak voorkomt, maar niet meer vanzelfsprekend is. Van der Ham spreekt van een tijdelijke afkoeling en verwacht geen blijvende omslag. "Als de hypotheekrente daalt, kan de vraag naar woningen snel weer aantrekken." Kopers kunnen dan opnieuw met elkaar gaan concurreren, waarschuwt hij.
