De veiligheidsrisico’s voor Nederlandse bedrijven in de defensiesector nemen toe. Bij veel aanvallen op Europese defensiebedrijven wordt aangenomen dat Rusland erachter zit. Deskundigen waarschuwen dat vooral jonge bedrijven zich nog onvoldoende bewust zijn van de gevolgen van hun werk voor Defensie en de steun aan Oekraïne.
Bart van den Berg, defensie- en veiligheidsdeskundige bij kennisinstituut Clingendael, zegt dat Rusland het conflict uitbreidt. Volgens hem is de Nederlandse regelgeving nog te veel gebaseerd op een duidelijk onderscheid tussen oorlog en vrede. Die regels houden volgens hem onvoldoende rekening met de huidige grijze zone, waarin landen elkaar ook met sabotage, spionage en cyberaanvallen proberen te raken.
Christa Hooijer, wetenschapsdirecteur bij TNO Defensie, ziet eveneens dat de internationale spanningen oplopen. TNO ontwikkelt technieken voor de Nederlandse krijgsmacht en scherpt daarom op verzoek van het ministerie van Defensie de beveiliging van het onderzoek aan. De organisatie beschermt zich onder meer met fysieke toegangscontrole, digitale beveiliging en trainingen voor medewerkers.
Start-ups kwetsbaar
Nederland telt steeds meer kleine defensiebedrijven. Sommige leveren via de Nederlandse krijgsmacht materieel of software aan Oekraïne. Dat maakt beveiliging volgens Van den Berg extra belangrijk. Bedrijven moeten letten op de achtergrond van personeel, de beveiliging van hun locatie en permanente bescherming van hun systemen en communicatie.
Eric Schouten, die eerder namens de AIVD contact onderhield met bedrijven over dreigingen uit Rusland en China, waarschuwt dat sommige ondernemers vooral naar commerciële kansen kijken. Volgens hem kunnen bedrijven tijdens handelsmissies al de aandacht trekken van buitenlandse inlichtingendiensten zonder dat zij zich daarvan bewust zijn.
Kleine bedrijven hebben niet altijd genoeg geld voor uitgebreide beveiliging. Wel kunnen zij volgens deskundigen beginnen met risicoanalyses, trainingen en maatregelen om afwijkend gedrag of verdachte contacten te signaleren. Van den Berg vindt dat de overheid start-ups financieel moet helpen bij beveiliging die zij zelf niet kunnen betalen.
Meer samenwerking nodig
Ook gespecialiseerde beveiligingsbedrijven helpen organisaties bij het in kaart brengen van kwetsbaarheden. Derek Riezebos van DNV Nederland ziet dat bedrijven zich niet meer tegen één afzonderlijk risico voorbereiden, maar rekening houden met meerdere aanvallen tegelijk. Daarbij kan het gaan om een combinatie van fysieke sabotage en een cyberaanval.
Volledige bescherming bestaat volgens Riezebos niet. Bedrijven moeten daarom vooral hun weerbaarheid vergroten: incidenten waar mogelijk voorkomen, de schade beperken en na een aanval snel herstellen. Daarvoor is samenwerking nodig tussen de overheid, defensiebedrijven en beveiligingsspecialisten.
