Zware buien hebben in de Spaanse regio Catalonië grote overlast veroorzaakt. In en rond Barcelona liepen straten, kelders en woningen onder en werden bomen omvergeblazen. Ook kwamen auto’s door het snel stijgende water in problemen. Twee mensen zijn omgekomen.
De regionale overheid had inwoners vooraf gewaarschuwd met een ES-Alert, het Spaanse alarmsysteem voor noodsituaties. Op mobiele telefoons klonk een geluidssignaal en ontvingen mensen een sms over de verwachte zware buien. De waarschuwing bleek nodig: hulpdiensten kregen duizenden meldingen binnen over ondergelopen gebouwen, omgevallen bomen en andere schade.
Warm zeewater versterkt buien
De Middellandse Zee voor de Spaanse kust is momenteel ongeveer 3 graden warmer dan gemiddeld. Op sommige plaatsen ligt de temperatuurafwijking boven de 4 graden. Door het warme zeewater verdampt meer water, waardoor buien meer vocht kunnen opnemen en boven land in korte tijd veel regen kunnen laten vallen.
Vrijwel alle regen in het Middellandse Zeegebied ontstaat door verdamping van zeewater. Wanneer een lagedrukgebied overtrekt, neemt die verdamping toe. De vochtige lucht trekt vervolgens landinwaarts, waar de regen door heuvels en bergen snel kan uitpakken in plaatselijke overstromingen.
Vooral kleine beken, kanalen en rivieren kunnen in de kustgebieden snel buiten hun oevers treden. In het najaar is de kans op dit soort noodweer het grootst, omdat de Middellandse Zee dan doorgaans het warmst is. In uitzonderlijke gevallen kan het warme zeewater volgens weerdeskundigen zelfs genoeg energie leveren voor zeer krachtige stormen.
De zware regenval komt twee jaar na de grote overstromingen in de provincie Valencia. Daarbij kwamen meer dan tweehonderd mensen om het leven en werd voor ruim 10 miljard euro schade aangericht. Sindsdien waarschuwen Spaanse overheden sneller bij extreem weer, uit vrees dat inwoners de ernst van het gevaar onderschatten.
Het zeewater in de regio is ook in 2024 en 2025 uitzonderlijk warm geweest. De opwarming van de Middellandse Zee hangt samen met klimaatverandering. Door de hogere temperaturen neemt de hoeveelheid verdamping toe, waardoor zware neerslag in het najaar waarschijnlijker en intenser wordt.
