Het geboortecijfer in Marokko is gedaald naar gemiddeld 1,97 kinderen per vrouw. Daarmee ligt het aantal geboorten onder de 2,1 kinderen die nodig zijn om de bevolking op termijn op peil te houden. In de jaren zeventig was het nog gebruikelijk dat gezinnen zeven of acht kinderen hadden.
Ook in andere landen in de Maghreb neemt het aantal geboorten af. In Algerije krijgen vrouwen gemiddeld net geen twee kinderen en in Tunesië anderhalf. De ontwikkeling heeft gevolgen voor de manier waarop gezinnen voor ouderen zorgen en voor de houdbaarheid van het pensioenstelsel.
Kosten en onzekerheid
Veel Marokkanen stellen het stichten van een gezin uit door de hoge kosten van wonen, levensonderhoud en onderwijs. Ook de beperkte beschikbaarheid van banen speelt een rol. De 55-jarige Fouad zegt dat jongeren daardoor later trouwen en kinderen krijgen een grote verantwoordelijkheid vinden.
De 40-jarige Hanan, die geen kinderen heeft, vraagt zich af hoe gezinnen rondkomen. Volgens haar blijft er na huur, boodschappen, zorg en andere dagelijkse uitgaven weinig over van een maandsalaris van 500 euro.
Vrouwenorganisatie Azzahrae riep politieke partijen rond de parlementsverkiezingen op gezinnen meer te ondersteunen. De organisatie pleit onder meer voor voordelige overheidsleningen voor jonge ouders en langer zwangerschapsverlof. Steeds meer Marokkaanse vrouwen werken, waardoor de combinatie van werk en gezin volgens de organisatie moeilijker wordt.
Econoom Mohamed Jadri waarschuwt voor toenemende druk op de gezondheidszorg en pensioenen. Volgens hem kan in de toekomst tegenover iedere gepensioneerde nog maar één werkende staan. Hij verwacht bovendien dat Marokko arbeidsmigranten nodig zal hebben uit landen als Egypte, Senegal en Mali.
Tekort aan ouderenzorg
De gevolgen van de veranderende gezinnen zijn al zichtbaar in de ouderenzorg. In Casablanca is verzorgingstehuis Ennassim een van de weinige instellingen die zich op ouderen richten. Directeur Zakia Echbani zegt dat de vraag groot is, terwijl commerciële verzorgingstehuizen nog altijd niet zijn toegestaan. Een wet die zulke instellingen mogelijk maakt, werd al in 2015 aangenomen, maar is nog niet ingevoerd.
Ennassim is daarom afhankelijk van overheidssubsidies en donaties. Ouderen naar een tehuis brengen ligt bovendien gevoelig in Marokko, waar familieleden traditioneel voor hun ouders zorgen. Jadri verwacht dat veel ouderen voorlopig thuis blijven wonen en dat gezinnen verzorgers inhuren. Dat kan volgens hem tegelijkertijd nieuwe banen opleveren.
