De Verenigde Staten breiden hun militaire inzet tegen drugshandel in Latijns-Amerika uit. Honderden Amerikaanse militairen worden naar Panama, Colombia en Honduras gestuurd. Zij nemen deel aan gezamenlijke oefeningen en ondersteunen lokale legereenheden bij operaties tegen drugshandelaren.
De inzet maakt deel uit van de zogenoemde Shields of the Americas. Dat regionale samenwerkingsverband werd eerder dit jaar opgericht door president Donald Trump. Inmiddels hebben negentien Latijns-Amerikaanse landen zich aangesloten.
Het samenwerkingsverband moet de aanpak van drugshandel en mensensmokkel verbeteren. Trump dringt er bij regeringsleiders in de regio op aan om militair harder op te treden en gezamenlijke operaties met de VS toe te staan. De Amerikaanse president koppelt de veiligheidsagenda ook aan economische samenwerking en het veiligstellen van grondstoffen.
Inzet in Colombia
In Colombia worden naast 600 Amerikaanse militairen ook geavanceerde systemen ingezet. Speciale gevechtsdrones worden vanuit Afrika naar Latijns-Amerika verplaatst. Daarmee zouden precisieaanvallen op onder meer leiders van drugskartels kunnen worden uitgevoerd.
Colombia is de grootste cocaïneproducent ter wereld en kampt met machtige drugskartels. De in augustus aangetreden radicaal-rechtse president De la Espriella wil met een harde aanpak een verkiezingsbelofte nakomen en het land veiliger maken. Tussen 2000 en 2015 werkten de VS en Colombia al nauw samen binnen Plan Colombia, een omvangrijk militair hulpplan.
De Amerikaanse betrokkenheid past ook in Trumps bredere streven om de invloed van de VS in Latijns-Amerika te vergroten. In veel landen zijn rechtse partijen de afgelopen jaren sterker geworden. Tegelijkertijd probeert Washington de groeiende economische invloed van China in de regio terug te dringen.
Zorgen over burgers en recht
Niet iedereen steunt de komst van Amerikaanse militairen. In Ecuador werden eerder trainingen gehouden en lag een plan klaar om een voormalige Amerikaanse basis opnieuw te openen. Een meerderheid van de bevolking wees dat voorstel in een referendum af, na verzet van burgers en de oppositie.
De militaire aanwezigheid ligt gevoelig door de geschiedenis van de regio. In de jaren zestig tot en met tachtig steunde de VS militaire dictaturen in onder meer Argentinië, Brazilië en Chili om linkse regeringen tegen te houden.
Mensenrechtenorganisaties volgen de uitbreiding met zorg. Amerikaanse aanvallen op vermeende drugsboten hebben sinds vorig jaar aan meer dan 200 mensen het leven gekost, terwijl de VS geen bewijs heeft geleverd dat de boten bij drugshandel betrokken waren. Juridisch experts noemen die aanvallen in strijd met het internationaal recht. Ook vrezen organisaties dat operaties op land burgers in gevaar brengen en dat het uitschakelen van kartelleden de drugshandel niet stopt, omdat nieuwe leden hen snel kunnen vervangen.
