Nederland probeert de druk op Sierra Leone op te voeren om Jos Leijdekkers uitgeleverd te krijgen. De 35-jarige Nederlander, die in Nederland en België is veroordeeld voor drugshandel, houdt zich volgens de autoriteiten al enkele jaren schuil in het West-Afrikaanse land. Een officieel uitleveringsverzoek ligt er sinds februari vorig jaar.
Voor de tip die leidt tot zijn arrestatie heeft het Openbaar Ministerie 200.000 euro uitgeloofd. Leijdekkers staat bovendien al ruim vier jaar op de lijst van meest gezochte criminelen van Europa. Tot nu toe heeft dat niet geleid tot zijn aanhouding.
Invloed in Sierra Leone
Leijdekkers zou zich volgens recent onderzoek diep in de politieke en zakelijke elite van Sierra Leone hebben genesteld. Hij zou een diplomatiek paspoort hebben gekregen in ruil voor betalingen aan politici en investeringen in mijnbouw, vastgoed en banken. Ook zou hij een relatie hebben met Agnes Bio, de dochter van president Julius Maada Bio, met wie hij een kind heeft.
De in Breda geboren crimineel zou Sierra Leone hebben gebruikt als knooppunt voor de internationale cocaïnehandel. Jaarlijks zou voor miljarden aan drugsgeld door het land stromen. Militairen zouden zijn ingezet om containers buiten douanecontroles te houden. De drugs worden vanuit opslagplaatsen over land en zee verder vervoerd richting Europa.
Volgens Afrika-correspondent Sophie van Leeuwen begon Leijdekkers waarschijnlijk in 2022 in Sierra Leone. "In korte tijd ontpopte hij zich tot een prominent figuur in de hoofdstad Freetown, waar hij ongestoord zijn drugsgeld kon witwassen", zegt zij.
Druk vanuit Nederland en Europa
Minister David van Weel van Justitie zei dat de Europese Unie een deel van de financiële steun aan Sierra Leone stopzet omdat het land niet meewerkt aan het uitleveringsverzoek. De Europese Commissie sprak dat vrijwel direct tegen en verwees naar administratieve fouten. Later bleek dat Nederland achter de schermen wel druk had uitgeoefend om tijdelijk minder Europees geld naar Sierra Leone te laten gaan.
Kars de Bruijne, onderzoeker bij Clingendael en specialist in West-Afrika, betwijfelt of de maatregel tot uitlevering leidt. "Het is heel onwaarschijnlijk dat Sierra Leone hem hierom nu zal uitleveren", zegt hij. Volgens De Bruijne kan publieke druk het land juist richting criminele netwerken en landen als Rusland duwen.
De gevolgen van minder Europese steun worden vooral gevoeld door inwoners die afhankelijk zijn van geld voor onderwijs en gezondheidszorg. De elite wordt nauwelijks geraakt, omdat de inkomsten uit de cocaïnehandel veel groter zijn. Tegelijk zouden zeker twaalf drugstransporten van Leijdekkers de afgelopen maanden zijn mislukt, waardoor zijn positie in het criminele milieu onder druk staat.
