De Amerikaanse president Donald Trump heeft de marine opdracht gegeven om bij nieuwe vliegdekschepen terug te keren naar stoomkatapulten. Daarmee wil hij het elektromagnetische lanceersysteem EMALS vervangen. De omschakeling kost naar verwachting honderden miljoenen dollars en kan de bouw van nieuwe schepen vertragen.
Een katapult brengt gevechtsvliegtuigen op een vliegdekschip in korte tijd op snelheid. Een slee onder het dek grijpt aan op het neuswiel van een toestel en schiet het in ongeveer twee seconden richting de startbaan. Bij de oudere techniek gebeurt dat met stoom. EMALS gebruikt daarvoor elektromagnetische energie.
Trump vindt EMALS te duur en te ingewikkeld. Ook zou het systeem volgens hem minder goed werken dan de stoomkatapult. De Amerikaanse marine wees bij de invoering juist op andere voordelen. EMALS zou minder onderhoud nodig hebben, over de hele levensduur goedkoper zijn en vliegtuigen minder zwaar belasten.
Aanpassing van nieuwe schepen
De keuze voor stoomkatapulten kan gevolgen hebben voor vliegdekschepen die nog in aanbouw zijn of worden ontworpen. Volgens fabrikant General Atomics, dat EMALS maakt, brengt een omschakeling hogere kosten, vertraging en technische problemen met zich mee. Het systeem is al verwerkt in het ontwerp van de nieuwste Amerikaanse vliegdekschepen, waardoor aanpassingen nodig zijn.
De eerste Amerikaanse vliegdekschepen met EMALS zijn onderdeel van de Gerald R. Ford-klasse. Het systeem werd ontwikkeld als opvolger van de stoomkatapult en moet nauwkeuriger kunnen worden afgestemd op verschillende soorten vliegtuigen. Daardoor zouden niet alleen zware gevechtsvliegtuigen, maar ook lichtere toestellen en drones vanaf een schip kunnen worden gelanceerd.
De Verenigde Staten zijn niet het enige land dat voor elektromagnetische katapulten kiest. De nieuwste Chinese vliegdekschepen gebruiken de techniek eveneens. Frankrijk heeft EMALS geselecteerd voor zijn nieuwe vliegdekschip.
De stoomkatapult werd decennialang gebruikt op Amerikaanse vliegdekschepen. De techniek is beproefd, maar vraagt veel onderhoud en gebruikt grote hoeveelheden water en energie. Bij het elektromagnetische systeem zijn die nadelen kleiner, maar de ontwikkeling en ingebruikname hebben in de Verenigde Staten ook tot technische problemen en hogere kosten geleid.
