De Finse president Alexander Stubb en de Noorse premier Jonas Gahr Støre hebben dinsdag telefonisch over Oekraïne gesproken met de Russische president Vladimir Poetin. Zij wilden in aanloop naar nieuwe gesprekken tussen Rusland en Oekraïne de boodschap van Kyiv aan het Kremlin overbrengen.
Stubb en Støre benadrukken dat zij niet namens Europa optraden. Europese landen waren eerder niet welkom bij overleg met Rusland. Finland en Noorwegen grenzen aan Rusland en zeggen daarom een direct belang te hebben bij het beëindigen van de oorlog. Volgens hen geldt dat belang ook voor Europa als geheel.
Overleg met Zelensky
De twee leiders spraken vorige week in Oslo met de Oekraïense president Volodymyr Zelensky en de Amerikaanse gezant Steve Witkoff. Witkoff reisde daarna door naar Sint-Petersburg, waar hij Poetin ontmoette.
Het telefoongesprek met Poetin vond plaats vanuit Helsinki. Stubb en Støre noemden het gesprek ‘openhartig en inhoudelijk’. Zij drongen aan op het beëindigen van de oorlog en het hervatten van onderhandelingen. Daarvoor zijn volgens Stubb rechtstreekse gesprekken nodig.
Het Kremlin bekritiseerde tijdens het gesprek de Europese ‘confrontatiepolitiek’. Toch spraken de drie leiders af contact te blijven houden. Na afloop brachten Stubb en Støre Zelensky op de hoogte van hun gesprek.
Zelensky zei dat de Finse president en de Noorse premier er bij Rusland op hebben aangedrongen de energievoorzieningen en infrastructuur van Oekraïne niet aan te vallen. Het is niet bekend welke toezeggingen Poetin daarover heeft gedaan.
Europa buiten overleg gehouden
Rusland wilde tot nu toe vooral met de Verenigde Staten onderhandelen over Oekraïne en Europa buiten die gesprekken houden. De Russische buitenlandadviseur zei afgelopen weekend dat overleg met Europese landen toch nodig kan zijn, omdat Washington Kyiv niet tot beweging zou hebben gebracht.
Stubb wordt al langer genoemd als mogelijke Europese gesprekspartner voor Rusland. De Finse president heeft een goede relatie met de Amerikaanse president Donald Trump. Eerder zei hij dat hij het moeilijk zou vinden om een verzoek om Europa te vertegenwoordigen af te wijzen.
