Mohamedou Ould Slahi werd veertien jaar vastgehouden in Guantanamo Bay, grotendeels in isolatie. In de Amerikaanse gevangenis op Cuba werd hij naar eigen zeggen gemarteld en seksueel misbruikt. Ook werd hij onderworpen aan waterboarding, waarbij het lijkt alsof iemand verdrinkt.
Slahi zegt dat hij door de martelingen een valse bekentenis aflegde. Hij werd in augustus 2002 opgepakt omdat de Amerikaanse autoriteiten hem in verband brachten met al-Qaida. Bewijs dat hij betrokken was bij de aanslagen van 11 september 2001 is nooit gevonden. In 2016 kwam hij vrij, nadat hij niet langer als veiligheidsrisico werd beschouwd.
Van gevangenschap naar vrijheid
De eerste nacht waarop hij zich weer vrij voelde, bracht Slahi ongeveer vierenhalf jaar geleden door in zijn toenmalige woning in Groningen. Hij kon nauwelijks geloven dat hij niet meer opgesloten zat. “Ik besefte hoe kwetsbaar je vrijheid is”, zegt hij over zijn ervaringen.
Voor zijn arrestatie woonde Slahi in Duitsland. Een kort telefoongesprek met zijn neef leidde uiteindelijk tot zijn gevangenschap. Zijn neef Mahfouz Ould al-Walid was actief binnen al-Qaida en was enige tijd religieus adviseur van Osama bin Laden. Amerikaanse inlichtingendiensten brachten het telefoonnummer waarmee hij belde in verband met Bin Laden.
Slahi had eerder in Afghanistan een training bij al-Qaida gevolgd en de organisatie trouw gezworen. Later verbrak hij naar eigen zeggen zijn banden met de terreurgroep. Toch zat hij jarenlang vast zonder dat er voldoende bewijs tegen hem werd gevonden.
In Nederland heeft de inmiddels 55-jarige Mauritaniër een nieuw bestaan opgebouwd. Zijn ervaringen werken echter nog altijd door. “Ik voel me schuldig dat ik vrij ben, dat ik in het mooiste land ter wereld mag wonen en elke dag van vrijheid mag genieten”, zegt hij.
Hij voelt ook schaamte omdat andere gevangenen nog steeds zonder proces in Guantanamo Bay vastzitten. Tegelijkertijd zegt Slahi dat hij enkele voormalige bewakers heeft vergeven nadat zij hem na zijn vrijlating hun excuses aanboden. “Vergiffenis betekent niet dat je goedkeurt wat er gebeurde. Het betekent alleen dat ik verder ga met mijn leven.”
Ondanks zijn ervaringen zegt Slahi geen afkeer van Amerikanen te hebben. In 2021 verscheen een film over zijn gevangenschap. Zijn verhaal staat symbool voor de langdurige gevolgen van de Amerikaanse terreurbestrijding na de aanslagen van 11 september 2001.
