Russische troepen hebben in Oekraïne voor het eerst tanks ingezet met Arena-M, een actief beschermingssysteem dat inkomende projectielen moet onderscheppen. Tijdens een aanval in de regio Donetsk werden ondanks die bescherming minstens zeven T-72B3A-tanks vernietigd, waaronder voertuigen met Arena-M.
De aanval vond plaats op 22 juli, toen Russische eenheden met tanks en andere gepantserde voertuigen oprukten. Oekraïense verdedigers sloegen de aanval af met onder meer kamikazedrones. Oekraïense militairen meldden dat het systeem enkele drones wist neer te halen, maar dat per tank uiteindelijk 15 tot 20 drones nodig waren om het voertuig uit te schakelen.
Beperkte voorraad onderscheppingsmunitie
Arena-M is een doorontwikkeling van een systeem uit de Sovjettijd. Radar detecteert een naderend projectiel, waarna een tegenprojectiel wordt afgevuurd om een raket, granaat of andere bedreiging te vernietigen voordat die de tank raakt.
Het systeem is oorspronkelijk vooral ontwikkeld tegen antitankraketten en raketgranaten. Kleine drones vliegen langzamer en bewegen vaak onvoorspelbaarder, waardoor ze moeilijker te herkennen en te onderscheppen zijn. Bovendien beschikt een tank volgens de beschikbare informatie over slechts ongeveer twaalf tegenmunities.
Daardoor kunnen grote groepen drones de verdediging verzadigen. Oekraïense first-person-viewdrones kunnen volgens de aangehaalde informatie ongeveer 400 dollar per stuk kosten, terwijl een moderne tank miljoenen dollars waard is. Ook als meerdere drones nodig zijn om één voertuig uit te schakelen, blijft die ruil voor de aanvaller relatief goedkoop.
Het Institute for the Study of War stelde dat Arena-M op zichzelf waarschijnlijk geen afdoende bescherming biedt tegen Oekraïense FPV-drones. Het systeem kan de kosten en inspanningen voor de Oekraïense verdediging verhogen, maar voorkomt niet dat tanks uiteindelijk worden uitgeschakeld.
Rusland experimenteerde eerder met extra pantser, zoals metalen constructies boven op tanks en voertuigen. Die aanpassingen maken voertuigen zwaarder en kunnen de beweeglijkheid en het gebruik van het hoofdkanon beperken. Gepantserde aanvallen zijn daardoor op veel plaatsen vervangen door kleinere infiltratiegroepen.
Breder probleem voor tanklegers
De kwetsbaarheid is niet uniek voor Russische tanks. Ook het Israëlische Trophy-systeem, dat op Merkava 4-tanks wordt gebruikt, kreeg te maken met aanvallen door kleine explosievendrones. Europese landen en de Verenigde Staten blijven dergelijke systemen aanschaffen, onder meer voor Leopard- en Abrams-tanks.
De ervaringen in Oekraïne wijzen erop dat actieve bescherming waarschijnlijk onderdeel moet zijn van een bredere verdediging tegen drones. Tanks blijven daarnaast kwetsbaar voor antitankwapens, mijnen en artillerie.
