Het Russische ministerie van Defensie registreert sommige militairen die tijdens gevechten zijn verdwenen als deserteur of als iemand die zonder toestemming afwezig is. Nabestaanden krijgen daardoor geen recht op de federale overlijdensuitkering van 14,2 miljoen roebel, omgerekend ongeveer 150.000 euro.
De registratie bespaart het leger niet alleen geld, maar voorkomt ook een langdurige administratieve procedure. Bij vermiste militairen moeten commandanten documenten verzamelen, collega’s ondervragen en familieleden informeren. Een Russische mensenrechtenactivist zegt dat het eenvoudiger is om iemand als afwezig te registreren en te verklaren dat zijn verblijfplaats onbekend is.
Vermisten blijven zonder duidelijkheid
Volgens de activist wijst in ongeveer 95 procent van de gevallen die hij kent het beschikbare bewijs erop dat verdwenen militairen ernstig gewond zijn geraakt, door Oekraïense troepen zijn gevangengenomen of zijn gedood. Dat bewijs zou er dus meestal niet op wijzen dat zij eigenmachtig hun eenheid hebben verlaten.
Een Russische moeder beschreef hoe nabestaanden vervolgens zelf moeten aantonen dat een vermiste soldaat op een gevechtsmissie was. Daarvoor moeten zij onder meer contact zoeken met de commandant, het militaire registratiebureau en de militaire politie. Ook zijn documenten, screenshots en getuigenverklaringen nodig. Een reactie kan volgens haar zeven tot acht maanden duren. Het militaire openbaar ministerie stelt volgens de moeder vaak vast dat er geen overtreding is begaan.
Naast de federale uitkering, waarin een door president Vladimir Poetin vastgestelde bonus van 5 miljoen roebel zit, kunnen regio’s maximaal 3 miljoen roebel extra uitkeren. Gezinnen van geregistreerde deserteurs verliezen ook hun recht op achterstallige soldij en bepaalde voordelen, zoals voorrang bij de toewijzing van onderwijsplaatsen voor hun kinderen.
Meer meldingen van desertie
Harde cijfers over het aantal vermiste militairen ontbreken, omdat Rusland geen openbaar register bijhoudt. In online groepen van familieleden zou het aantal meldingen van soldaten die zonder toestemming afwezig zijn sinds eind 2025 sterk zijn toegenomen. Familieleden delen daar persoonsgegevens en bespreken hoe zij de status van hun naaste bij overheidsinstanties kunnen laten aanpassen.
Desertie komt in het Russische leger ook daadwerkelijk voor. Volgens de juridische organisatie Peace Plea zijn sinds mei vorig jaar minstens 28.000 soldaten veroordeeld voor het verlaten van hun post. De Oekraïense analysegroep Frontelligence Insight stelt op basis van gelekte documenten dat het werkelijke aantal mogelijk twee keer zo hoog ligt.
Westerse regeringen schatten dat bijna een half miljoen Russische militairen tijdens de oorlog zijn gesneuveld. Oekraïne zegt dat het dit jaar 131.000 Russische soldaten heeft gedood. Rusland probeert nieuwe militairen te werven zonder een nieuwe algemene mobilisatie af te kondigen. Lokale wervingsbureaus moeten dit jaar meer dan 400.000 mensen voor het front aantrekken.
