De twee hoogste Spaanse rechtbanken hebben het arrestatiebevel tegen Carles Puigdemont ingetrokken. Daarmee kan de voormalige regiopresident van Catalonië terugkeren naar Spanje. Puigdemont woont sinds 2017 in ballingschap, nadat hij het land verliet na het omstreden onafhankelijkheidsreferendum in Catalonië.
Het Spaanse Openbaar Ministerie verweet Puigdemont dat hij overheidsgeld had gebruikt om het referendum te organiseren. De Spaanse regering had daarvoor geen toestemming gegeven en beschouwde de stemming daarom als illegaal. Na zijn vertrek vestigde Puigdemont zich in België.
Amnestiewet voor separatisten
In 2024 nam Spanje een amnestiewet aan voor Catalaanse separatisten die betrokken waren bij de onafhankelijkheidsbeweging. Ongeveer vierhonderd mensen hebben daar gebruik van gemaakt. Puigdemont viel aanvankelijk buiten de regeling, omdat hij ook werd vervolgd voor verduistering.
Het Spaanse Grondwettelijk Hof heeft dinsdag bepaald dat de amnestie ook voor Puigdemont geldt. Daardoor vervalt het arrestatiebevel tegen hem. Het besluit maakt een einde aan een belangrijke juridische belemmering voor zijn terugkeer, al is nog niet bekend wanneer hij naar Spanje komt.
De amnestiewet was onderdeel van een politiek akkoord tussen premier Pedro Sánchez en Catalaanse partijen. Sánchez kreeg in ruil voor de regeling steun voor zijn coalitie. De Spaanse oppositie verzette zich fel tegen de wet en organiseerde grote protesten.
De partij van Puigdemont, Junts, trok zich later terug uit het akkoord met Sánchez. Volgens Junts hield de regering zich onvoldoende aan de gemaakte afspraken. De partij wees daarbij onder meer op het uitblijven van amnestie voor Puigdemont.
De secretaris-generaal van Junts heeft laten weten dat nog niet duidelijk is wanneer Puigdemont terugkeert. Wel staat vast dat hij niet meedoet aan de vervroegde verkiezingen die eind november worden gehouden.
Sánchez kondigde maandag aan dat die verkiezingen eerder plaatsvinden. De premier besloot daartoe vanwege grote publieke onvrede over de wooncrisis in Spanje. De terugkeer van Puigdemont valt daarmee samen met een nieuwe politieke periode waarin de verhoudingen tussen Madrid en de Catalaanse onafhankelijkheidsbeweging opnieuw onder druk kunnen komen te staan.
