Oostenrijk weigert Iraanse atoomchef toegang tot nucleaire top

Mohammad Eslami, het hoofd van het Iraanse nucleaire programma, mag Oostenrijk niet in voor een conferentie van het Internationaal Atoomenergieagentschap. De Verenigde Staten maakten bezwaar tegen zijn komst.

Journalisten wachten bij de ingang van het IAEA in Wenen voor de nucleaire top
Journalisten wachten bij de ingang van het IAEA in Wenen voor de nucleaire top · Beeld: Netgebeurd (AI-illustratie)

Mohammad Eslami kan niet deelnemen aan de jaarlijkse conferentie van het Internationaal Atoomenergieagentschap (IAEA) in Wenen. De directeur van het Iraanse nucleaire programma kreeg geen visum voor Oostenrijk nadat de Verenigde Staten bezwaar hadden gemaakt tegen zijn komst.

Oostenrijk had bij de Verenigde Naties gevraagd om een uitzondering op het reisverbod voor Eslami. De VN-sanctiecommissie wees dat verzoek af. Volgens de Oostenrijkse vertegenwoordiger had het gastland daardoor geen mogelijkheid om Eslami alsnog toegang te verlenen.

Eslami zou de conferentie toespreken namens Iran. Hij wordt vervangen door Behrouz Kamalvandi, de woordvoerder van de Iraanse atoomorganisatie. Volgens Iraanse staatsmedia was Eslami al onderweg naar Wenen toen hij hoorde dat hij Oostenrijk niet mocht binnenkomen. Zijn vliegtuig keerde daarop terug naar Teheran.

Bezwaar van Iran en Rusland

Iran en Rusland hebben tijdens de conferentie bezwaar gemaakt tegen de uitsluiting. Zij leggen de verantwoordelijkheid bij Oostenrijk, dat het visum uiteindelijk heeft geweigerd. Oostenrijk zegt dat het besluit voortkwam uit de afwijzing van het ontheffingsverzoek door de VN-sanctiecommissie, na Amerikaans bezwaar.

De Amerikaanse vertegenwoordiger bij het IAEA verdedigde de blokkade. Volgens hem zou Eslami het podium kunnen “misbruiken voor propaganda” en heeft hij “wezenlijke samenwerking ontweken”. De Amerikaanse regering wilde daarmee voorkomen dat de Iraanse functionaris de conferentie zou gebruiken om het beleid van Iran te verdedigen.

De uitsluiting komt op een moment dat de verhouding tussen Iran en westerse landen verder is verslechterd. Sinds een Amerikaans-Israëlische aanval op Iraanse nucleaire installaties in juni 2025 kan het IAEA geen Iraanse atoomlocaties meer bezoeken of controleren.

Iran heeft het non-proliferatieverdrag ondertekend. Dat verdrag verplicht landen zonder kernwapens om nucleaire technologie uitsluitend voor vreedzame doelen te gebruiken, zoals energieopwekking. Die landen mogen volgens het akkoord geen kernwapens ontwikkelen of verkrijgen.

Lees ook