Onderzoekers hebben aanwijzingen gevonden voor een tot nu toe onbekende, uitgestorven mensachtige die DNA heeft doorgegeven aan de voorouders van moderne mensen. De vermenging zou hebben plaatsgevonden in Afrika, voordat groepen moderne mensen zich naar andere werelddelen verspreidden.
De onbekende lijn wordt een ghost lineage genoemd, omdat er geen fossielen of volledig genetisch materiaal van deze populatie bekend zijn. De onderzoekers leidden het bestaan ervan af uit DNA-patronen in ongeveer 500 genomen van huidige mensen.
Met een nieuw analyseprogramma, TRACE, zochten zij naar stukken DNA met een opvallende combinatie van kenmerken. Die delen moeten genetisch oud lijken, omdat ze lange tijd apart van de moderne mens evolueerden. Tegelijk moeten ze relatief weinig sporen van vermenging in het DNA vertonen, doordat ze later opnieuw in de menselijke genenpool terechtkwamen.
Sporen in alle huidige populaties
De methode herkende eerst bekende DNA-fragmenten van neanderthalers en denisovamensen. Daarna vonden de onderzoekers ook DNA dat niet aan een van die twee mensachtigen kon worden gekoppeld. Naar schatting bestaat 0,5 tot 1,1 procent van het genoom van huidige mensen uit materiaal van de onbekende lijn.
Samen beslaan die fragmenten bijna 1,5 miljard DNA-basen. Het volledige menselijke genoom telt ongeveer 3 miljard basen. De sporen werden in alle onderzochte moderne populaties aangetroffen, wat erop wijst dat de vermenging al in Afrika plaatsvond.
In Afrikaanse populaties is de variatie in deze oude DNA-fragmenten groter. Ook komen daar delen voor die buiten Afrika niet meer worden gezien. Dat past bij het idee dat een beperkt deel van de Afrikaanse bevolking ooit naar Eurazië trok en daarbij genetische diversiteit verloren ging.
De laatste gezamenlijke voorouder van deze onbekende lijn en moderne mensen leefde vermoedelijk meer dan 800.000 jaar geleden. Dat is ongeveer even lang geleden als de scheiding tussen de voorouders van moderne mensen en die van neanderthalers en denisovamensen.
Nog oudere genetische erfenis
De onderzoekers vonden ook een kleine hoeveelheid DNA van een nog oudere menselijke lijn. Dat materiaal kwam vermoedelijk via denisovamensen in het DNA van sommige huidige mensen terecht, vooral in Oceanië. Ongeveer 0,3 procent van het Denisova-DNA in die populaties is mogelijk afkomstig van deze zeer oude lijn.
Die voorouderlijke groep zou zich bijna 1,8 miljoen jaar geleden van onze lijn hebben afgesplitst. Mogelijk ging het om Homo erectus of een andere vroege mensensoort. Welke gevolgen de gevonden DNA-fragmenten hebben gehad voor eigenschappen van moderne mensen, is nog niet duidelijk.
