Oekraïne maakt zich op voor mogelijk de zwaarste winter sinds de grootschalige Russische invasie. Russische raketten en drones blijven energievoorzieningen aanvallen, terwijl de voorraad luchtafweerraketten beperkt is. Honderdduizenden Oekraïense woningen zaten de afgelopen winter wekenlang zonder elektriciteit of verwarming, bij temperaturen tot 25 graden onder nul.
De schade aan elektriciteitscentrales, warmtenetten en andere civiele voorzieningen is nog niet volledig hersteld. Energieminister Denys Shmyhal verwacht dat Oekraïne tegen november 19,6 gigawatt aan elektriciteit kan opwekken. Dat ligt iets boven de verwachte vraag tijdens de piekuren, maar veel inwoners vrezen dat nieuwe aanvallen de beschikbare capaciteit opnieuw sterk verminderen.
Tekort aan geld en materieel
De Oekraïense regering heeft tot nu toe ongeveer 1,2 miljard euro vrijgemaakt voor het winterklaar maken van de infrastructuur. Dat is aanzienlijk minder dan de 5,4 miljard euro die voor het herstel en de bescherming van de energievoorziening nodig zou zijn.
Ook aan vervangende machines, onderdelen, ingenieurs en monteurs is een tekort. Mobiele gasturbines, die tijdelijk stroom kunnen leveren op plaatsen waar vaste installaties zijn verwoest, zijn moeilijk te verkrijgen. De vraag naar dergelijke turbines is wereldwijd sterk toegenomen door de groei van datacentra voor kunstmatige intelligentie.
Warmtebedrijven hebben daarnaast grote schulden. Zij mogen hun tarieven al jaren niet voldoende verhogen en krijgen volgens de berichtgeving niet genoeg compensatie van de overheid. In Kyiv worden verwarmde schuilkelders ingericht voor 200.000 mensen. Dat is een klein deel van de ongeveer drie miljoen inwoners van de hoofdstad.
Alexander De Croo, directeur van het VN-ontwikkelingsprogramma, waarschuwde dat Oekraïne afstevent op een "humanitaire catastrofe". De voorbereidingen op de winter noemde hij een "race tegen de klok".
Ook gevolgen in Rusland
Oekraïne heeft zijn droneaanvallen op Russische raffinaderijen, militaire doelen en infrastructuur de afgelopen maanden opgevoerd. Volgens het Oekraïense ministerie van Defensie werden in augustus twaalf grote olieraffinaderijen geraakt. De verste aanval vond plaats op ongeveer 1.500 kilometer van de Oekraïense grens.
In vrijwel alle Russische regio's zijn maatregelen genomen vanwege brandstoftekorten. Er zijn lange rijen bij tankstations en boeren melden problemen met de bevoorrading van hun oogstmachines. De gevolgen zijn kleiner dan de ontberingen waarmee Oekraïense burgers rekening houden, maar de aanvallen versterken wel het moreel in Oekraïne.
Op het slagveld verwachten militaire analisten geen grote doorbraken. Russische troepen boeken plaatselijk terreinwinst, terwijl Oekraïne bij Lyman tegenaanvallen uitvoert. Volgens het Institute for the Study of War is de Russische terreinwinst over het afgelopen halfjaar per saldo ongeveer tot stilstand gekomen. De uitputtingsoorlog en aanvallen vanuit de lucht zullen waarschijnlijk ook in de winter doorgaan.
