Oekraïne heeft vrijdag een olieraffinaderij aangevallen in de Russische regio Samara. De Russische vicepremier Alexander Novak bevestigt dat drie raffinaderijen en een chemische fabriek zijn getroffen. Een van de doelwitten is de Novokuybyshevsk-raffinaderij.
Het Kremlin zegt dat Oekraïne daarmee geen gehoor heeft gegeven aan het verzoek van de Amerikaanse president Donald Trump om Russische raffinaderijen niet aan te vallen. De aanval kan het einde betekenen van een tijdelijke terughoudendheid van Oekraïne, al is niet duidelijk of daar ooit formeel toe is besloten.
Mogelijke aanvalspauze onder Amerikaanse druk
De aanval zou de eerste Oekraïense aanval op een Russische raffinaderij zijn sinds 15 oktober. Oekraïne zou dergelijke aanvallen onder druk van de Verenigde Staten hebben verminderd of tijdelijk hebben stopgezet, mogelijk tot na de tussentijdse verkiezingen in de VS.
Europese bondgenoten zouden hebben aangedrongen op die terughoudendheid om de spanningen tussen Trump en de Oekraïense president Volodymyr Zelensky te verminderen. Die spanningen liepen onder meer op nadat de toegang tot het satellietnetwerk Starlink in Oekraïne was beperkt. Daardoor werd het gebruik van drones aan het front moeilijker en konden Russische drones minder goed worden onderschept.
Zelensky zei deze week in Kyiv dat het Oekraïense leger "tegenwoordig iets voorzichtiger is". Volgens hem was er echter geen opdracht gegeven om aanvallen op Russische raffinaderijen tijdelijk te staken.
Gevolgen voor de relatie met Trump
De komende dagen moet blijken of Oekraïne de aanvallen op Russische energie-installaties opvoert of juist terughoudend blijft. De nieuwe aanval kan leiden tot extra irritatie bij Trump, die eerder zei dat Oekraïense aanvallen de dieselprijs hadden opgedreven. Experts schrijven de hogere prijzen echter toe aan de Amerikaanse oorlog met Iran.
Oekraïne kan met de aanval ook duidelijk willen maken dat het iets terug wil voor het beperken van de aanvallen. Kyiv vraagt onder meer om extra luchtverdediging. Volgens Oekraïne heeft Rusland de eerdere terughoudendheid niet beantwoord met minder geweld, maar juist met meer aanvallen op burgerdoelen.
Bij Russische aanvallen op verschillende plaatsen in Oekraïne kwamen donderdag zeker 19 mensen om het leven en raakten 82 mensen gewond. Onder de getroffen locaties waren wooncomplexen, winkelcentra en treinstations.
