Oekraïne heeft bij recente Russische aanvallen vrijwel geen ballistische raketten kunnen uitschakelen. Bij een aanval vorige week vrijdag werd één van de 27 raketten onderschept. In de daaropvolgende nacht wist de Oekraïense luchtmacht geen van de 24 afgevuurde raketten neer te halen. Daarbij vielen 17 doden en 44 gewonden.
Rusland zet vaker ballistische raketten in. In juli werden er 376 afgevuurd, het hoogste maandtotaal tot nu toe. President Volodymyr Zelensky zegt dat Oekraïne te weinig onderscheppingsraketten heeft voor de Amerikaanse Patriot-luchtverdediging. Hij schreef dat extra luchtverdedigingsraketten slachtoffers hadden kunnen voorkomen.
Onzekerheid over productielicentie
Oekraïne wil Patriot-raketten daarom zelf gaan produceren. President Donald Trump zei tijdens een NAVO-top in Turkije dat hij wilde bekijken of Kyiv daarvoor de noodzakelijke licenties kon krijgen. Zelensky verklaarde eind juli dat Trump met het plan had ingestemd en dat hij al met vertegenwoordigers van fabrikanten in Washington had gesproken.
Trump stelde later dat er nog geen toestemming is verleend. Hij zei tegen de Financial Times dat de Verenigde Staten zorgvuldig moeten omgaan met licenties voor dit type wapen. De productie van Patriot-raketten onder licentie bestaat al langer. Japan maakt de raketten sinds de jaren tachtig. Nederland, Duitsland, Spanje en Roemenië werken aan een Europese productielijn.
De wereldwijde vraag naar Patriots is door de oorlogen in Oekraïne en het Midden-Oosten sterk gestegen. De Amerikaanse voorraad zou zijn afgenomen van 2.300 raketten vóór de oorlog met Iran tot ongeveer 800. Er worden momenteel circa zeshonderd Patriot-raketten per jaar geproduceerd. De Verenigde Staten willen die productie de komende drie jaar verdrievoudigen, maar Oekraïne moet waarschijnlijk lang wachten op nieuwe leveringen.
Alternatieven zijn beperkt
Zelensky zegt dat bondgenoten in de eerste helft van vorig jaar drie keer zoveel luchtverdedigingsraketten leverden als nu. Hij vraagt om snelle besluiten over uitbreiding van de productie en over licenties.
Het Europese SAMP/T-systeem geldt als alternatief, maar Oekraïne beschikt daarvan over slechts één of twee systemen. Ook de capaciteit om die systemen en bijbehorende raketten te bouwen is beperkt. Oekraïne ontwikkelt daarnaast een eigen luchtafweerraket, Freya. Kyiv hoopt die halverwege volgend jaar voor het eerst te gebruiken.
Het Witte Huis heeft de gesprekken over Patriot-licenties nog niet stopgezet. De Verenigde Staten onderzoeken onder meer of Oekraïne onderdelen kan vervaardigen die vervolgens in Duitsland worden samengebouwd. De fabriek daar moet later dit jaar in gebruik worden genomen.
