De Russische aanvallen op de Oekraïense economie nemen toe. Datacentra, internetproviders, graanopslag, distributiecentra, tankstations en commerciële bedrijven zijn de afgelopen weken doelwit geweest. De Verenigde Naties telden in augustus 32 aanvallen op commerciële bedrijven in Oekraïne, bijna drie keer zoveel als een maand eerder.
De schade loopt volgens het Oekraïense ministerie van Economische Zaken tegen het einde van het jaar op tot 10 miljard euro. Daardoor nemen ook de belastinginkomsten af, terwijl het land al een tekort van 23 miljard euro op de defensiebegroting heeft.
Bezuinigingen op overheidsuitgaven
Premier Serhij Koretsky zegt dat meer dan één miljoen vierkante meter aan logistieke faciliteiten is verwoest. Ook bedrijven in de bouw, detailhandel, farmaceutische industrie en landbouw zijn geraakt. Viktor Nahorskyi, communicatiedirecteur van bouwmarkt- en retailketen Epicentr, zegt dat zijn bedrijf al achttien panden heeft verloren.
Naast de directe schade loopt Oekraïne economische schade op door stroom- en internetuitval. Ook onderbreken luchtalarmsirenes en bezoeken aan schuilkelders het werk, zegt hoogleraar politieke economie Oleksandra Moskalenko van de Kyiv National Economic University. Daardoor gaan volgens haar veel arbeidsuren verloren.
Om de tekorten op te vangen, worden voorlopig alleen strikt noodzakelijke overheidsuitgaven goedgekeurd. Defensie, pensioenen en sociale uitkeringen blijven gefinancierd. Nieuwe bouwprojecten en herstel van niet-kritieke infrastructuur, zoals wegen, parken en pleinen, worden uitgesteld.
President Volodymyr Zelensky heeft Europese leiders gevraagd het tweede deel van een EU-lening van 90 miljard euro versneld beschikbaar te stellen. Zonder dat geld kan Oekraïne dit najaar volgens Zelensky geen nieuwe drones en raketten kopen. In januari en februari zouden daardoor ernstige problemen ontstaan.
De EU-landen hebben inmiddels ingestemd met 6,6 miljard euro aan militaire steun. Voorzitter Ursula von der Leyen van de Europese Commissie wil wel dat Oekraïne eerst meer vaart maakt met hervormingen. Volgens Moskalenko kan de defensie-industrie bovendien niet volledig afhankelijk zijn van onzekere buitenlandse financiering.
Ook het gebruik van bevroren Russische tegoeden voor de wederopbouw staat opnieuw ter discussie. Een aantal EU-landen, waaronder Nederland, heeft de Europese Commissie gevraagd plannen daarvoor te hervatten. Een akkoord is er nog niet. De Commissie zegt dat eerst een duidelijke opdracht van de lidstaten nodig is.
