Oekraïne heeft met vijf aanvallen twee Russische fregatten zwaar beschadigd in de haven van Novorossiejsk aan de Zwarte Zee. Het gaat om de Admiraal Makarov en de Admiraal Essen. Volgens Oekraïense onderzoekers en de Oekraïense marine zijn de schepen daardoor niet meer inzetbaar voor het afvuren van Kalibr-kruisraketten. Ook zeven andere Russische oorlogsschepen liepen schade op.
De Kalibr heeft een bereik van ongeveer 1.400 kilometer en draagt een explosieve lading van circa 500 kilo. Rusland gebruikt de raket sinds het begin van de invasie tegen Oekraïense steden, energiecentrales en militaire doelen. De raketten worden vanaf marineschepen en onderzeeërs gelanceerd.
Aanvallen op de haven
De Oekraïense campagne begon in maart en maakte gebruik van zeedrones, kruisraketten en langeafstandsdrones. Tijdens een aanval met ongeveer 200 drones werd de Essen midscheeps geraakt. Aan boord woedde achttien uur lang brand. Bij een nieuwe aanval begin april werd het lanceersysteem van de Makarov getroffen, ondanks pogingen van de bemanning om de aanval ’s nachts af te slaan.
De Makarov vervulde sinds het verlies van de kruiser Moskva de rol van feitelijk vlaggenschip van de Russische Zwarte Zeevloot. Satellietbeelden wijzen er volgens Oekraïense onderzoekers op dat ook het satellietcommunicatiestation van het fregat is vernietigd. Daardoor kan het schip volgens hen geen Kalibr-raketten meer afvuren en de vloot niet langer coördineren.
In mei en augustus werden beide fregatten opnieuw aangevallen. Begin september zette Oekraïne een langeafstandsversie van de Neptune-kruisraket in. De Oekraïense marine meldde daarna dat de Essen geen gevechtsmissies meer kan uitvoeren en langdurige, kostbare reparaties nodig heeft.
Rusland heeft de schade aan de twee fregatten niet bevestigd. De schepen werden eind 2023 van Sebastopol op de bezette Krim naar Novorossiejsk verplaatst na eerdere Oekraïense aanvallen. De haven ligt ongeveer 300 kilometer ten oosten van de Krim en beschikt over uitgebreide kustverdediging.
De Russische onderzeeërs van de Kilo-klasse kunnen een deel van de taken overnemen. Deze schepen zijn eveneens uitgerust met Kalibr-raketten en worden al langer ingezet tegen Oekraïense doelen. De aanvallen laten volgens Oekraïense onderzoekers zien dat ook grote oorlogsschepen kwetsbaar zijn voor drones en antischipraketten.
