Astronomen hebben een kandidaat voor een nieuwe dwergplaneet gevonden in de buitenste regionen van het zonnestelsel. Het hemellichaam heeft de voorlopige aanduiding ED138 gekregen en werd ontdekt met de Vera Rubin-telescoop, die vorig jaar in gebruik is genomen. Andere wetenschappers moeten de vondst nog bevestigen.
Moeilijk te vinden
ED138 bevindt zich in de Kuipergordel, het gebied voorbij de baan van Neptunus waar veel ijs en gesteente rond de zon draait. Hoewel het object relatief groot en daardoor helder is, bleef het lange tijd onopgemerkt. Het staat namelijk dicht bij het vlak van de Melkweg, waar veel heldere sterren en andere objecten het zicht bemoeilijken.
Ontdekker Matthew Holman reageerde met “opgewonden ongeloof” toen hij ED138 aantrof. Hij noemde zulke objecten zeer zeldzaam. De Vera Rubin-telescoop is ontworpen om grote delen van de hemel herhaaldelijk vast te leggen, waardoor bewegende objecten in de buitenste delen van het zonnestelsel beter kunnen worden opgespoord.
Mogelijk groot genoeg
Onderzoekers schatten dat ED138 een diameter heeft tussen de 600 en 1.500 kilometer. Daarmee is het hemellichaam waarschijnlijk groot genoeg om door zijn eigen zwaartekracht een vrijwel ronde vorm te hebben. ED138 doet ongeveer 281 jaar over één rondje om de zon.
Het zonnestelsel telt officieel vijf dwergplaneten, met Pluto als bekendste voorbeeld. De Internationale Astronomische Unie bepaalt dat een dwergplaneet om de zon draait, voldoende massa heeft om vrijwel bolvormig te zijn en zijn baan niet heeft vrijgemaakt van andere objecten. Anders dan een gewone planeet deelt een dwergplaneet zijn omgeving dus met veel ander materiaal.
Pluto kreeg in 2006 de status van dwergplaneet, mede omdat het zich in de drukke Kuipergordel bevindt. Sterrenkundige Simon Portegies Zwart van de Universiteit Leiden, die niet bij het onderzoek betrokken is, noemt ED138 een object dat waarschijnlijk aan de gebruikelijke eigenschappen van een dwergplaneet voldoet. Een definitieve classificatie volgt pas nadat de ontdekking en de kenmerken van het hemellichaam verder zijn onderzocht.
