In Oslo nemen vandaag veel Noren afscheid van koning Harald. De vorst overleed eind vorige maand op 89-jarige leeftijd als oudste vorst van Europa. Harald werd gezien als een vaderfiguur die de Noren met elkaar verbond. Tegelijkertijd laat hij een verzwakt koningshuis achter.
Voor het Koninklijk Paleis liggen bloemen, geschilderde portretten, kaarten met schoonschrift en zelfgemaakte houten bootjes. Harald nam als zeiler drie keer deel aan de Olympische Spelen. Ook veel jongeren komen naar het paleis om de overleden koning te herdenken.
De 14-jarige Gaute legde met zijn klas bloemen neer. “Hij was heel goed in toespraken”, zegt hij. Samen met zijn klasgenoot Tobias citeert hij uit een toespraak die Harald bij zijn 25-jarige jubileum hield. Daarin omschreef de koning Noorwegen als een land van fjorden, bergen en middernachtzon, maar vooral als een land met een grote verscheidenheid aan mensen. “Hij vond dat je mag zijn wie je wilt zijn”, zegt Gaute.
Ook Ifiikhar Ahmed kwam naar het paleis. Hij vluchtte 35 jaar geleden vanuit Pakistan naar Noorwegen, in het jaar dat Harald koning werd. “Ik vind het erg verdrietig”, zegt hij. “Hij was een koning voor alle Noren, dus ook mijn koning.”
Rouwstoet door Oslo
Om 12.00 uur vertrekt de kist van Harald op een militair affuit vanaf het paleis. De stoet gaat via de Karl Johan-straat naar de Domkerk, waar de uitvaart wordt gehouden. Vervolgens gaat de tocht verder naar de vesting Akershus, waar in kleine kring een besloten dienst plaatsvindt. Harald wordt daar bijgezet in de koninklijke grafkelder, naast zijn ouders en grootouders.
Koning Haakon loopt achter de kist, samen met zijn dochter kroonprinses Ingrid Alexandra, zijn zoon prins Sverre Magnus en zijn zus prinses Märtha Louise. Buitenlandse staatshoofden en leden van koninklijke families sluiten aan. Ook koning Willem-Alexander, koningin Máxima en kroonprinses Amalia zijn in Oslo aanwezig.
Kwetsbare plekken binnen het koningshuis
Tijdens de eredienst voor Harald, die vorig weekend werd gehouden, kwamen ook de kwetsbare kanten van de koninklijke familie naar voren. Marius Borg Hoiby, de zoon van koningin Mette-Marit, kreeg daar een rol. Hij is deze zomer veroordeeld tot vier jaar gevangenisstraf voor onder meer twee verkrachtingen en geweldpleging en wacht zijn hoger beroep af. De acht kinderen en kleinkinderen van Harald droegen de kist door de zalen van het paleis, inclusief Marius met een elektronische enkelband.
Mette-Marit is vanwege gezondheidsproblemen niet bij de uitvaart. Zij onderging deze zomer een longtransplantatie. Ook haar eerdere contact met Jeffrey Epstein blijft onderwerp van aandacht. Na een bruiloft in Luxemburg mailde ze hem in 2012 over de bijeenkomst. Ze schreef: “Het was als een oude film waarvan je weet dat de personages niet lang meer samen zullen blijven”
