De Noorse politie heeft dinsdag een huiszoeking uitgevoerd bij het hoofdkantoor van telecombedrijf Telenor in Oslo. Het bedrijf wordt verdacht van medeplichtigheid aan misdaden tegen de menselijkheid in Myanmar na de militaire staatsgreep van 2021. Ook loopt een onderzoek naar mogelijke schending van internationale sanctieregels.
De nationale recherche- en opsporingsdienst Kripos en de binnenlandse veiligheidsdienst PST zijn afzonderlijk onderzoeken begonnen. Die hebben geleid tot twee aanklachten tegen Telenor. Beide diensten voerden de huiszoeking gezamenlijk uit en werken in het onderzoek samen.
Overdracht van klantgegevens
Kripos onderzoekt de periode van 1 februari 2021, de dag van de staatsgreep, tot 25 maart 2022. Op die datum verkocht Telenor zijn dochterbedrijf Telenor Myanmar Ltd. In de onderzochte periode had het dochterbedrijf meer dan 18 miljoen klanten.
Telenor Myanmar zou meerdere keren klantgegevens hebben overgedragen aan het militaire regime. Het leger wordt verantwoordelijk gehouden voor grootschalige misdaden tegen delen van de bevolking. Het onderzoek richt zich op de vraag of de overdracht van gegevens heeft bijgedragen aan die misdrijven.
Een Zweedse non-profitorganisatie begon dit jaar ook een rechtszaak tegen Telenor. Volgens de organisatie verzamelde het bedrijf gegevens van tegenstanders van het regime, waaronder namen, adressen, paspoortnummers, Facebook- en bankgegevens, locatiegegevens en belgeschiedenis. Het zou gaan om informatie van zeker 1253 telefoons.
De organisatie stelt dat de gegevens ondanks bekende risico's met het leger zijn gedeeld. Dat zou volgens haar hebben bijgedragen aan de executie van minstens één prominente activist. De beweringen worden in de lopende procedures onderzocht.
Onderzoek naar bewakingsapparatuur
PST onderzoekt daarnaast of Telenor Myanmar de sanctiewetgeving heeft overtreden. Het dochterbedrijf zou verboden bewakingsapparatuur hebben verkocht zonder toestemming van het Myanmarese ministerie van Buitenlandse Zaken.
Een woordvoerder van Telenor zegt dat het bedrijf volledig meewerkt met de politie. Tegen individuele medewerkers zijn volgens het bedrijf geen aanklachten ingediend.
Telenor zegt dat het tijdens de staatsgreep voor een moeilijke keuze stond. Volgens het bedrijf riskeerden medewerkers gevangenisstraf, marteling of de doodstraf als zij bevelen van het leger niet opvolgden. Het bedrijf zegt daarom te hebben geconcludeerd dat er geen reële keuze was zonder de veiligheid van medewerkers in gevaar te brengen.
