Twintig Nederlandse brandweerlieden hebben de afgelopen twee weken geholpen bij de bestrijding van natuurbranden in Catalonië. Op vrijdag neemt een nieuwe groep van twintig collega’s hun plaats in voor opnieuw twee weken. De teams komen uit verschillende veiligheidsregio’s.
De inzet maakt deel uit van een samenwerking die ongeveer vijf jaar geleden begon. Nadat Nederland in 2020 gelijktijdig twee grote natuurbranden had, zocht de brandweer contact met collega’s in Spanje. Nederland wil de ervaring van de Catalanen benutten bij de voorbereiding op grotere natuurbranden in eigen land.
Edwin Kok, Landelijk Coördinator Natuurbrandbeheersing, regelt onder meer materieel, kleding en de afstemming met de Catalaanse brandweer. De Nederlandse ploeg krijgt na aankomst eerst ongeveer anderhalve dag training. Daarbij kunnen brandweerlieden ervaring opdoen bij branden die al onder controle zijn, maar nog nasmeulen.
Minder water, meer vooruitkijken
In het bergachtige en moeilijk toegankelijke landschap van Catalonië gebruiken brandweerlieden minder water dan in Nederland. Zij verwijderen ook brandbare begroeiing met kettingzagen en handgereedschap, om te verhinderen dat vuur zich verder verspreidt.
Kok zegt dat brandweerkorpsen in Nederland vaak proberen het vuur direct te overmeesteren met grote hoeveelheden water. „In grote delen van Europa, waaronder in Nederland, wil de brandweer altijd sterker dan de brand zijn”, zegt hij. Die aanpak werkt volgens hem geregeld, maar niet in alle omstandigheden.
De Catalaanse brandweer accepteert soms dat een natuurbrand tijdelijk niet te stoppen is. In dat geval verschuift de aandacht naar het vroegtijdig evacueren van dorpen en campings en naar het beschermen van gebieden waar het vuur zich nog kan uitbreiden. Brandweerlieden wachten soms tot de wind afneemt, de luchtvochtigheid stijgt of het vuur minder brandbare begroeiing bereikt.
Bij zeer grote vlammen, die volgens Kok tot vijftig meter hoog kunnen worden, is directe bestrijding beperkt mogelijk. Dan proberen hulpdiensten vooral te voorkomen dat de brand zich breder verspreidt. Ook wordt veel ’s nachts gewerkt, wanneer temperatuur en wind doorgaans lager zijn.
De gezamenlijke inzet biedt ruimte om keuzes bij meerdere gelijktijdige branden te bespreken. Het Spaanse advies is om ook kleine branden snel onder controle te krijgen, zodat de beschikbare mensen en middelen niet door verschillende grote incidenten tegelijk worden overvraagd. Het Nederlandse team van natuurbrandanalisten is inmiddels ingericht naar voorbeeld van het Catalaanse systeem.
De samenwerking werkt ook de andere kant op. Nederlandse brandweerlieden boden in 2024 pompcapaciteit aan na de dodelijke overstromingen in Valencia. Eerder bezocht een Spaanse delegatie Valkenburg na de grote overstromingen daar in 2021.
