De Amerikaanse regering voert de druk op het Internationaal Strafhof (ICC) op. Minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio heeft aangekondigd dat de Verenigde Staten het hof desnoods „steen voor steen” willen ontmantelen. Hij verwacht daarbij steun van bondgenoten, onder wie Nederland.
De Verenigde Staten zijn geen partij bij het ICC en stellen dat het hof een bedreiging vormt voor de Amerikaanse soevereiniteit. Rubio kondigde een diplomatieke campagne aan die het Strafhof moet belemmeren in zijn werk. Hij heeft vooralsnog niet aangekondigd het hele hof met sancties te treffen.
Nederland is gastland van het ICC, dat in Den Haag is gevestigd, en is aangesloten bij het Statuut van Rome. Het ministerie van Buitenlandse Zaken zegt zich zorgen te maken over de scherpere Amerikaanse toon. Een woordvoerder benadrukt dat Nederland achter het hof en zijn medewerkers staat, maar maakte niet bekend welke maatregelen het kabinet overweegt.
D66-Kamerlid Hanneke van der Werf vindt die reactie onvoldoende. Zij wil weten welke contacten er met de Amerikanen zijn geweest en welke stappen Nederland wil zetten als de dreigementen concreet worden. VVD-Kamerlid Nicole Maes stelt dat het nog moet blijken of Washington de aangekondigde aanpak doorzet. Als er maatregelen volgen, moet het kabinet zich volgens haar voor het Strafhof inzetten.
Eerdere sancties troffen medewerkers
De VS legden eerder sancties op aan hoofdaanklager Karim Khan, rechters en andere medewerkers van het ICC. Die sancties leidden onder meer tot geblokkeerde creditcards en problemen met toegang tot betaaldiensten en internetdiensten. Hoogleraar internationaal strafrecht Göran Sluiter van de Universiteit van Amsterdam wijst erop dat sancties tegen het volledige hof nog ingrijpender zouden zijn.
De Europese Commissie heeft de Amerikaanse dreigementen onaanvaardbaar genoemd. De Duitse minister van Buitenlandse Zaken Johann Wadephul zegt dat het ICC als onafhankelijke instelling moet worden verdedigd en beschermd.
Kritiek op de Nederlandse opstelling klinkt al langer. Ahmed Abofoul van de Palestijnse mensenrechtenorganisatie Al-Haq stelt dat Nederland mensen moet beschermen die vanwege werk met het ICC worden geïntimideerd. Ook voormalig hoofdaanklager Fatou Bensouda zei eerder dat zij zich tijdens intimidatie rond haar onderzoek naar Israëlisch optreden in de bezette Palestijnse gebieden niet beschermd voelde door Nederland.
De lidstaten van het ICC stemmen donderdag ook over het mogelijke ontslag van hoofdaanklager Khan. Hij wordt beschuldigd van seksueel wangedrag tegenover een ondergeschikte medewerker.
