De NAVO heeft nog geen goedkope en efficiënte manier gevonden om drones te bestrijden. Afgelopen donderdagnacht en in het weekend werden verdachte drones boven Letland en Roemenië door gevechtsvliegtuigen neergehaald. Twee weken eerder werd op de luchthaven van Leipzig een drone met explosieven gevonden.
De inzet van jachtvliegtuigen is kostbaar, terwijl veel drones die zij onderscheppen slechts enkele duizenden tot tienduizenden euro's kosten. De wapens waarmee de toestellen worden uitgeschakeld, kosten volgens defensie-expert Patrick Bolder van het Den Haag Centrum voor Strategische Studies miljoenen.
Nieuwe dreiging
De NAVO heeft moeite met droneafweer omdat drones een relatief nieuw wapensysteem zijn, zegt Bolder. Er bestaan veel typen drones, met verschillende afmetingen en functies. Vooral kleine exemplaren kunnen voor bestaande radars moeilijk zichtbaar zijn. De alliantie heeft bovendien nog weinig ervaring met het bestrijden van deze wapens.
In de oorlog in Oekraïne zijn drones uitgegroeid tot een belangrijk wapen op het slagveld. Ze worden ingezet voor verkenning, transport en aanvallen. Ook spelen ze een rol in psychologische oorlogsvoering: militairen horen het gezoem van een drone, maar weten niet wanneer die zal toeslaan.
De drone-incidenten in Europa hebben NAVO-landen ertoe aangezet meer geld vrij te maken. Defensie stelde vorig jaar 1 tot 2,5 miljard euro beschikbaar voor maatregelen tegen drones. Tijdens de NAVO-top in Ankara in juli spraken de lidstaten af gezamenlijk 35 miljard euro in anti-dronetechnologie te investeren. Voor eind 2027 moeten bovendien vijf keer zoveel dronepiloten zijn opgeleid om onderscheppingsdrones te besturen.
Europese samenwerking
Volgens Bolder zijn investeringen alleen niet voldoende. Besluitvorming binnen defensieorganisaties verloopt traag, terwijl Oekraïne en Rusland hun drones voortdurend aanpassen om verdedigingssystemen te ontwijken. De NAVO moet daarom sneller nieuwe technologie ontwikkelen, waaronder radars die drones op verschillende hoogtes kunnen detecteren en goedkopere onderscheppingswapens.
De verdediging moet niet alleen aan de buitengrenzen worden versterkt, maar ook rond kritieke infrastructuur zoals vliegvelden. Het incident in Leipzig laat volgens Bolder zien dat drones ook vanaf NAVO-grondgebied kunnen worden ingezet.
Bolder ziet een belangrijke rol voor Europese NAVO-landen, de Europese Unie en Oekraïne. Oekraïne beschikt volgens hem over productiecapaciteit, kennis en gevechtservaring. Gezamenlijke Europese innovatieprojecten zouden de afhankelijkheid van Amerikaanse technologie kunnen verkleinen en tegelijk de Europese defensie-industrie versterken.
