Iran lijkt de controle over de Straat van Hormuz gedeeltelijk kwijt te raken. Steeds meer schepen varen door de strategische zeestraat via een route voor de kust van Oman, terwijl Amerikaanse marineschepen het verkeer begeleiden en monitoren.
De Straat van Hormuz is een belangrijke doorgang voor olietransporten uit de Golfregio. Iran zegt de vaarweg nog altijd te beheersen, maar gegevens van scheepvaartanalist Kpler wijzen op een ander beeld. In de afgelopen twee weken nam meer dan 80 procent van de scheepvaart de Omaanse route.
Schepen kiezen voor bescherming
De route is goedgekeurd door de Verenigde Naties, maar Iran verzet zich ertegen. Toch zouden de meeste schepen de eisen van Iran naast zich neerleggen en de doorgang maken in de hoop bescherming van de Amerikaanse marine te krijgen.
“Het lijkt er steeds meer op dat Iran de controle over de zeestraat in ieder geval gedeeltelijk kwijt is geraakt”, zegt Homayoun Falakshahi, hoofd van de ruwe-olieanalyse bij Kpler. De Verenigde Staten hebben een aanzienlijke militaire aanwezigheid in het gebied en houden de schepen die door de zeestraat varen in de gaten.
Volgens de Amerikaanse minister van Energie Chris Wright bedroeg het olietransport via de Straat van Hormuz en de omleidingen in één week ongeveer 15 miljoen vaten per dag. Dat ligt dichter bij het gemiddelde van 20 miljoen vaten per dag van voor de oorlog dan eerdere schattingen deden vermoeden.
De veiligheidssituatie blijft onzeker. Veel olietankers schakelen hun transponders uit om niet zichtbaar te zijn voor Iran. Twee tankers onder de vlag van Hongkong, met een Chinese bemanning aan boord, maakten hun aanwezigheid wel bekend en keerden tijdens de oversteek om. Een dag eerder werd een ander schip door een onbekend projectiel geraakt.
Gesprekken over de vaarweg
Iran heeft gezegd de zeestraat pas volledig te heropenen als de Verenigde Staten aan de eisen van het land voldoen. Tegelijk voert Iran zonder Amerikaanse deelname gesprekken met Oman over de vaarweg. Het is niet duidelijk wat die gesprekken betekenen voor het scheepvaartverkeer en de machtsverhoudingen in het gebied.
De Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd Oman te bombarderen als het land Amerikaanse plannen rond de Straat van Hormuz zou dwarsbomen. De Verenigde Staten vielen Iran in februari aan. Trump had toen gezegd dat het conflict kort zou duren.
