Bij Fideuram, de private tak van de Italiaanse grootbank Intesa Sanpaolo, is 95 miljoen euro buitgemaakt met een combinatie van een valse identiteit op WhatsApp en een deepfake-telefoongesprek. Meer dan de helft van het bedrag is inmiddels teruggevonden. Circa 36 miljoen euro is nog spoorloos.
De fraudeurs wisten de directeur van Fideuram via WhatsApp te bereiken. Zij deden zich voor als de baas van Intesa Sanpaolo en vroegen om hulp bij een overzeese overboeking. De afzender gebruikte daarvoor een valse identiteit.
Telefoongesprek bevestigde overdracht
Kort na het WhatsApp-bericht volgde een telefoontje. Daarin klonk volgens de beschikbare informatie een deepfake van een hooggeplaatst persoon binnen een vooraanstaand advocatenkantoor. Tijdens het gesprek werd de gevraagde overdracht bevestigd.
De directeur zette daarna meerdere overboekingen in werking. Het geld werd onder meer naar rekeningen in China en Hongkong gestuurd. De combinatie van het WhatsApp-bericht, het telefoongesprek en het dringende verzoek moest het betalingsverzoek betrouwbaar laten lijken.
Bij het onderzoek werkten de autoriteiten in Italië samen met instanties in onder meer China en Portugal. Door die samenwerking kon een deel van het geld worden getraceerd en teruggevonden. Niet alle geldstromen konden worden gevolgd, waardoor ongeveer 36 miljoen euro nog vermist is.
De zaak draait om het gebruik van AI-middelen bij financiële fraude. Met een deepfake kan een stem worden nagebootst, terwijl een valse identiteit op een berichtendienst een verzoek afkomstig kan laten lijken van een leidinggevende of zakelijke contactpersoon. In dit geval werden die middelen gebruikt om een directeur van Fideuram overboekingen naar het buitenland te laten uitvoeren.
