De opmars van de Houthi's in Jemen gaat door. De door Iran gesteunde beweging probeert het strategisch gelegen Kahboub-gebergte in het zuidwesten van het land in handen te krijgen. Een verovering zou de controle over de Straat van Bab el-Mandab verder verstevigen.
De Houthi's beheersten een maand geleden nog vooral het noordwesten van Jemen. Sinds juli is het geweld met Saudi-Arabië opgelaaid. Tijdens een recent grondoffensief veroverden de strijders de steden Mokka en Dhubab en het eiland Perim. Daardoor kregen ze controle over de toegang tot de belangrijke zeestraat.
Bab el-Mandab is van groot belang voor de internationale scheepvaart. De vaarroute verbindt de Rode Zee met de Golf van Aden. De strategische waarde is toegenomen doordat de Straat van Hormuz sinds februari vrijwel afgesloten is door de oorlog tussen de Verenigde Staten en Iran.
Zwak regeringsleger
In Jemen woedt sinds 2014 een burgeroorlog tussen de Houthi's en het regeringsleger, dat steun krijgt van Saudi-Arabië. Een vier jaar geleden gesloten wapenstilstand hield de gevechten tijdelijk grotendeels tegen, maar de rust bleef kwetsbaar. De Houthi's vielen in die periode de scheepvaart aan met drones, raketten en kleine boten. De Verenigde Staten en Saudi-Arabië reageerden met maandenlange bombardementen.
Arabist Leo Kwarten zegt dat die luchtaanvallen de Houthi's maar beperkt hebben verzwakt. Hun militaire infrastructuur is verspreid over het gebied dat ze controleren en bevindt zich deels onder de grond. Volgens Jemen-expert Marina de Regt, antropoloog aan de Vrije Universiteit, gebruikten de Houthi's de wapenstilstand om hun leger uit te breiden. Ze rekruteerden werkloze mannen uit arme wijken en soms ook kinderen vanaf ongeveer 15 jaar. Iran bleef daarnaast militaire apparatuur leveren.
Het regeringsleger ontwikkelde zich in dezelfde periode nauwelijks. Het bestaat uit verschillende milities, die al jaren verdeeld zijn en slecht samenwerken. Volgens De Regt hebben die interne conflicten en gebrekkige coördinatie de opbouw van het leger belemmerd.
De belangrijkste oorzaak van de snelle opmars ligt volgens Kwarten in een machtsvacuüm rond Bab el-Mandab. Saudi-Arabië ontbond de militie die de doorgang naar de zeestraat moest bewaken, omdat die zich wilde afscheiden van de rest van Jemen. Daarmee ontstond ruimte die de Houthi's konden benutten.
De beweging zal de zeestraat waarschijnlijk niet snel volledig afsluiten. Zo'n stap kan leiden tot militair ingrijpen door de Verenigde Staten en landen uit Europa en het Midden-Oosten. De dreiging met een afsluiting is voor de Houthi's daarom waarschijnlijk een sterker middel dan het daadwerkelijk blokkeren van de vaarroute.
