De Amerikaanse president Donald Trump, de Deense premier Mette Frederiksen en de Groenlandse premier Jens-Frederik Nielsen hebben dinsdag in New York een akkoord ondertekend over de Amerikaanse militaire aanwezigheid op Groenland. De ondertekening vond plaats tijdens de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties.
De Verenigde Staten mogen volgens de overeenkomst twee extra militaire locaties gebruiken. Het gaat om Narsarsuaq, een voormalige Amerikaanse basis uit de tijd van de Koude Oorlog, en de militaire buitenpost Mestersvig. Daar is momenteel een Deense elite-eenheid gestationeerd. Daarnaast mag de VS de activiteiten op de bestaande Pituffik Space Base moderniseren en uitbreiden.
Soevereiniteit blijft bij Denemarken
Denemarken zegt dat de overeenkomst de veiligheid in het Noordpoolgebied en het noordelijke deel van de Atlantische Oceaan moet versterken. Groenland is strategisch gelegen voor de controle over scheepvaartroutes in het Noordpoolgebied. Ook is de bodem van het eiland rijk aan belangrijke en zeldzame grondstoffen.
Frederiksen zei dat Denemarken volledige zeggenschap over het eigen grondgebied behoudt. Zij omschreef de overeenkomst als “een deal die voor altijd kan blijven gelden”. Volgens haar respecteert de deal de soevereiniteit en territoriale integriteit van het Deense koninkrijk en het recht van Groenland op zelfbeschikking.
Trump zei voor de ondertekening dat de Verenigde Staten “de veiligheid in en rondom Groenland compleet gaat overnemen”. Wat hij daar precies mee bedoelde, is onduidelijk. De drie regeringsleiders beantwoordden na de ceremonie geen vragen van journalisten.
De Amerikaanse regering wil haar militaire aanwezigheid uitbreiden om te voorkomen dat Rusland voet aan de grond krijgt op Groenland. NAVO-secretaris-generaal Mark Rutte zei dat de overeenkomst een veilige en stabiele toekomst voor Europa en Noord-Amerika ondersteunt.
Groenland is een semi-zelfstandig gebied binnen het Deense koninkrijk. Trump heeft eerder gezegd dat hij het eiland bij de Verenigde Staten wil inlijven. In januari 2025 sloot hij militair ingrijpen daarbij niet uit. Dat veroorzaakte grote spanningen binnen de NAVO. Denemarken en Groenland wezen annexatie af, maar toonden zich wel bereid om over een grotere Amerikaanse militaire aanwezigheid te praten.
