Tienduizenden hectares bos zijn afgebrand door de grote natuurbrand in de Franse regio Landes, bij Bordeaux. Meer dan honderdduizend mensen zijn geëvacueerd. De brand valt in de categorie onbeheersbare natuurbranden. Daarom is internationale steun gekomen en is het leger ingeschakeld.
De omstandigheden in het gebied maken het vuur extra gevaarlijk. Ongeveer 60 procent van de Landes bestaat uit bos, grotendeels aangeplant met zeedennen. Het gebied geldt als een van de grootste aangeplante bossen van Europa. De snelgroeiende bomen werden oorspronkelijk geteeld voor hout en hars.
De hars is een van de ingrediënten waardoor het vuur snel en fel kan branden. Ook de afgevallen dennennaalden op de bodem kunnen door opeenvolgende hittegolven sterk uitgedroogd zijn. Ze vormen een eerste brandlaag. Jonge dennen die tussen de naalden staan, zijn volgens landschapsarchitect Bertram de Rooij eveneens erg brandbaar.
Vuurhaarden voor de brandweer
De zeeden kan goed tegen droogte en houdt een deel van zijn zaden vast in kegels die pas door vuur opengaan. Na een brand komen daar snel zaailingen uit op. Met hun grote dichtheid zijn plantages van zeedennen bovendien geschikt voor het ontstaan van extreme branden.
De bomen onttrekken bijzonder veel water aan de bodem, die daardoor uitdroogt. Als het vuur de boomtoppen bereikt, kunnen brandende delen door de wind worden verspreid. Exploderende kegels versnellen de uitbreiding van het vuur nog. Daarmee ontstaan zogeheten spotfires, nieuwe vuurhaarden vóór het hoofdvuur. De Rooij zegt: „Door deze spotfires zie je de brandweer achter de feiten aanhollen. Daar is niet tegen op te blussen.”
Maandag werd gezegd dat de brand „gestabiliseerd” is, maar nog niet bedwongen. De hoge temperaturen die later deze week worden verwacht, kunnen het vuur weer doen oplaaien. De autoriteiten verwachten dat het weken of maanden kan duren voordat de brand volledig is gedoofd.
Brandgangen en gevarieerder bos
In Landes is het risico op grote bosbranden al lang bekend. Bij een grote brand in 1949 kwamen 82 mensen om het leven. Ook in 2022 waren er omvangrijke branden na een droog voorjaar. Wetenschappers concludeerden toen dat klimaatverandering aan de omstandigheden had bijgedragen.
Om het vuur in te dammen, worden brede stroken land met bulldozers vrijgemaakt. De Rooij is geen voorstander van kale brandgangen: ze kunnen uitdroging in de hand werken en houden vliegvuur niet tegen. Beter is volgens hem meer afwisseling met loofbomen, die minder brandbaar zijn.
Ook zou de regio meer winterregen moeten vasthouden. Het watersysteem is nu vooral ingericht op afvoer. Meer water in de bodem kan helpen om het landschap minder kwetsbaar te maken voor langdurige droogte en extreme branden.
