Voorzitter Ursula von der Leyen van de Europese Commissie begint vandaag aan een tweedaags bezoek aan Nuuk, de hoofdstad van Groenland. De Europese Unie trekt 200 miljoen euro uit voor het eiland, dat politiek en economisch steeds belangrijker wordt in het Arctisch gebied.
Het geld is bedoeld voor de ontwikkeling van de grondstoffenindustrie, hernieuwbare energie en de versterking van het bestuurlijk apparaat. De investering komt boven op de 225 miljoen euro die Groenland al ontvangt uit de Europese begroting voor de periode 2021 tot en met 2027.
Nauwere samenwerking
De EU wil de financiële steun in de volgende begrotingsperiode verder verhogen. Tijdens het bezoek ondertekenen de Europese Unie en Groenland ook een verklaring die de samenwerking op politiek en economisch gebied moet verdiepen.
Brussel probeert daarmee de banden met Groenland aan te halen. Het eiland beschikt over belangrijke aardmetalen en andere grondstoffen. De EU opende in 2024 een kantoor in Nuuk om de samenwerking ter plaatse uit te bouwen.
De Europese toenadering komt op een moment dat ook de Verenigde Staten nadrukkelijk belangstelling tonen voor Groenland. President Donald Trump zei in 2019 al dat hij het eiland wilde kopen. Sinds zijn terugkeer als president stelt hij dat Groenland nodig is voor de Amerikaanse veiligheid, omdat Rusland of China er anders invloed zou kunnen krijgen.
De spanningen liepen in januari op toen Trump militair ingrijpen niet uitsloot. Verschillende NAVO-landen stuurden daarop militairen naar Groenland. Trump dreigde vervolgens met importheffingen, maar trok die dreiging onder druk van NAVO-secretaris-generaal Mark Rutte uiteindelijk in.
Druk op Groenland
Groenland en Denemarken willen dat Europa zich duidelijker in het gebied manifesteert. Groenland probeert tegelijk ruimte te houden voor samenwerking met meerdere landen. Amerikaanse druk wordt daarbij niet altijd afgestemd met de Groenlandse autoriteiten.
Dat bleek onlangs toen het Amerikaanse bedrijf Greenland Energy boorapparatuur naar Jameson Island in Oost-Groenland bracht. Het bedrijf had een overeenkomst gesloten met een Britse onderneming die daar al rechten had, maar beschikte zelf niet over de vereiste toestemming. De vergunningverlening is uitgesteld tot de winter van 2027.
Morgen begint op Groenland de NAVO-oefening Arctic Shield, waaraan ook Nederland deelneemt. De oefening moet laten zien dat het eiland ook zonder directe Amerikaanse steun kan worden verdedigd. Het bezoek van Von der Leyen vormt daarmee onderdeel van een bredere Europese poging om de relatie met Groenland te versterken.
