EU-landen willen grensbeleid aanscherpen bij plotselinge migratie

Bij een massale toestroom aan de buitengrens moeten EU-landen mogelijk tijdelijk geen asielaanvragen behandelen. Ook willen ministers Frontex meer bevoegdheden geven bij grensbewaking en terugkeer.

Minister Van den Brink van Migratie staat buiten bij een overheidsgebouw
Minister Van den Brink van Migratie staat buiten bij een overheidsgebouw · Beeld: Netgebeurd (AI-illustratie)

Bijna alle EU-ministers voor Asiel en Migratie willen extra maatregelen kunnen nemen bij een plotselinge massale toestroom aan de Europese buitengrens. Zij wachten op een voorstel van de Europese Commissie voor een tijdelijk crisisregime.

Een van de besproken mogelijkheden is dat landen in uitzonderlijke omstandigheden tijdelijk worden vrijgesteld van de verplichting om asielaanvragen in behandeling te nemen. Migranten die in grote groepen een grens oversteken, zouden dan direct kunnen worden teruggestuurd.

Minister Van den Brink van Migratie steunt dat plan. "Ik denk dat dat de enige manier is om hiermee om te gaan", zei de minister. Volgens Van den Brink moet een grens bij een grote toestroom direct worden hersteld door de groep terug te zetten.

Dat mensen daardoor geen mogelijkheid krijgen om asiel aan te vragen, vindt Van den Brink in zulke situaties aanvaardbaar. "Voor die unieke momenten dat zich dat voordoet, moet je iets in je gereedschapskist hebben om daarop te kunnen reageren", aldus de minister.

Meer bevoegdheden voor Frontex

De Europese Commissie komt binnen enkele weken met een voorstel om het mandaat van Frontex uit te breiden. Het Europese grensbewakingsagentschap zou meer personeel krijgen en een grotere rol krijgen bij het terugsturen van migranten naar landen buiten de EU.

Ook moet Frontex mogelijk sociale media volgen om signalen van nieuwe crisissituaties aan de buitengrenzen eerder op te vangen. Commissievoorzitter Ursula von der Leyen zei eerder dat de gebeurtenissen van deze zomer duidelijk hebben gemaakt dat de EU meer mogelijkheden nodig heeft.

Aanleiding voor de discussie was onder meer de situatie in de Spaanse exclave Ceuta. Daar kwamen in enkele dagen zoveel migranten aan dat de toestroom de bestaande Europese voorbereiding te boven ging. De gebeurtenis wordt binnen de EU als uitzonderlijk beschouwd, maar maakte ook duidelijk dat de solidariteit tussen lidstaten kwetsbaar is.

De ministers bespraken daarnaast de voortgang van het Europese migratiepact, dat afgelopen juni inging. De Commissie wijst op de daling van de asielcijfers, maar een officieel rapport over het pact is uitgesteld en wordt waarschijnlijk pas na de komende EU-top gepubliceerd.

Nederland overlegde voorafgaand aan de bijeenkomst met Oostenrijk, Duitsland, Griekenland en Denemarken. Deze landen willen terugkeercentra buiten de EU opzetten voor uitgeprocedeerde asielzoekers die niet naar hun land van herkomst kunnen worden gebracht. Rwanda wordt geregeld genoemd als mogelijke locatie, maar het overleg leverde daarover geen besluit op.

Lees ook