De Amerikaanse marine onderzoekt de toekomst van Naval Support Activity Bahrein, het hoofdkwartier van de Vijfde Vloot. De schade door Iraanse aanvallen is zo groot dat marineschepen er niet meer kunnen aanmeren. Een werkgroep bekijkt of herstel van de basis in Manama nog zinvol is.
De basis was tientallen jaren het belangrijkste steunpunt van de Amerikaanse marine in het Midden-Oosten. Waarnemend minister van Marine Hung Cao zei over de aanvallen: "They blew the hell out of Bahrein."
Schade op meerdere locaties
De gevolgen blijven niet beperkt tot Bahrein. Ook Amerikaanse bases in Qatar, Saudi-Arabië, Koeweit, de Verenigde Arabische Emiraten, Oman, Irak en Jordanië zijn beschadigd. Op die locaties zijn volgens het Pentagon honderden gebouwen en andere constructies verwoest.
Daarnaast gingen tientallen militaire vliegtuigen verloren. Daarbij waren mogelijk dertig MQ-9-drones. Sinds het begin van de oorlog op 28 februari kwamen achttien Amerikaanse militairen om het leven, meestal door vijandelijk vuur. Honderden anderen raakten gewond.
De aanvallen hebben ook de beperkingen van de Amerikaanse luchtverdediging zichtbaar gemaakt. Patriot- en THAAD-raketten zijn duur, beperkt beschikbaar en moeilijker te produceren dan de drones en raketten die Iran inzet. Door het intensieve gebruik zijn volgens het Pentagon strategische tekorten ontstaan.
Verspreiding van troepen en materieel
De Verenigde Staten staan daardoor voor een keuze. Concentratie van vliegtuigen en militairen op enkele zwaar beveiligde bases maakt die locaties extra aantrekkelijke doelen. Spreiding over meer bases vermindert dat risico, maar vraagt ook om meer luchtverdediging en logistieke ondersteuning.
Andreas Krieg, docent veiligheidsstudies aan King's College London, verwacht dat de Verenigde Staten beide opties zullen combineren. "Een kleiner aantal zwaar beschermde bases behouden, terwijl belangrijke middelen en cruciale functies over een groter en flexibeler netwerk worden verspreid", zegt hij.
Een voorbeeld is Al Udeid in Qatar, de grootste Amerikaanse luchtmachtbasis in het Midden-Oosten. Iraanse raketten raakten daar het Combined Air Operations Center, dat ruim twintig jaar de Amerikaanse luchtoperaties in de regio aanstuurde. Het commandocentrum werd zo zwaar beschadigd dat het niet meer kon worden gebruikt. Belangrijke functies waren uit voorzorg al naar de Verenigde Staten verplaatst.
Volgens Krieg zijn de bases niet langer veilige achterhoedes. "De echte strategische winst voor Teheran is dat bases die vroeger als relatief veilige achterhoede golden, nu moeten worden beschouwd als onderdeel van het strijdtoneel", zegt hij.
De Amerikaanse aanwezigheid in de regio zal daardoor waarschijnlijk veranderen. Grote bases blijven bestaan, maar commandofuncties en materieel kunnen vaker over kleinere locaties worden verdeeld, mogelijk ook verder van Iran en in Europa. Krieg verwacht een kleinere, meer verspreide aanwezigheid die sterker afhankelijk is van regionale partners.
