AfD’er wordt voor het eerst voorzitter van Duits deelstaatparlement

Tobias Rausch van de AfD is gekozen tot voorzitter van het parlement van Saksen-Anhalt. De uitslag vergroot de kans dat AfD-leider Ulrich Siegmund in december premier van de deelstaat wordt.

Tobias Rausch (midden) in het parlement van Saksen-Anhalt
Tobias Rausch (midden) in het parlement van Saksen-Anhalt · Beeld: Netgebeurd (AI-illustratie)

Tobias Rausch van de rechts-radicale Alternative für Deutschland (AfD) is gekozen tot voorzitter van het parlement van Saksen-Anhalt. Hij kreeg 48 van de 81 stemmen. Daarmee heeft de AfD voor het eerst het voorzitterschap van een Duits deelstaatparlement in handen.

Rausch werd gesteund door de AfD en de vijf afgevaardigden van de populistische partij Bündnis Sahra Wagenknecht (BSW). Daarnaast stemden vermoedelijk vier leden van de CDU voor hem. De stemming was geheim. Het is onwaarschijnlijk dat afgevaardigden van de Groenen, de SPD of Die Linke Rausch steunden.

De verkiezing geldt als een belangrijke doorbraak voor de AfD. De partij werd in Duitsland tot nu toe door andere partijen uitgesloten van officiële functies. De AfD in Saksen-Anhalt is door de veiligheidsdienst als extreemrechts aangemerkt. Volgens Die Linke, de SPD en de Groenen is Rausch de eerste extreemrechtse voorzitter van een Duits parlement sinds Hermann Göring in 1932.

Meer invloed in het parlement

De voorzitter is de hoogste vertegenwoordiger van het deelstaatparlement en bekleedt protocollair een hogere positie dan de premier. Hij bepaalt onder meer wie toegang krijgt tot het parlement en kan ambtenaren benoemen en vervangen. Ook heeft de voorzitter invloed op de manier waarop het parlement werkt.

De AfD-fractie zit sinds de eerste zitting in het midden van de zaal. De linkse partijen zijn verdeeld over de linker- en rechterkant. De partij kan bovendien proberen de parlementaire commissies zo samen te stellen dat zij daar de helft van de zetels krijgt. Daarmee zou de AfD meer invloed krijgen op de voorbereiding van wetten en de parlementaire agenda.

Rausch wordt binnen de AfD als gematigd beschouwd. De 35-jarige oud-makelaar staat al langere tijd dicht bij partijleider Ulrich Siegmund. Hij kwam eerder onder vuur te liggen omdat familieleden en spelers van de voetbalclub waarvan hij voorzitter is voor hem werkten. De partij verbond daar geen consequenties aan.

Mogelijke AfD-regering

De AfD behaalde bij de deelstaatverkiezingen bijna 44 procent van de stemmen en heeft 39 zetels. Dat is evenveel als de CDU, de Groenen en de SPD samen. De BSW heeft vijf zetels en is daardoor een belangrijke machtsfactor, maar de partij wil geen coalitie met de AfD vormen en steunt geen premierschap van Siegmund.

BSW pleit voor een partijloze premier. De CDU wijst dat voorstel af en zegt zich vanuit de oppositie constructief te willen opstellen. Siegmund zegt desondanks dat hij in december tot premier kan worden gekozen en dat gesprekken met politici van andere partijen lopen.

Rausch beloofde na zijn verkiezing boven de partij te staan. Siegmund noemde de stemming een historische dag en zei dat de politieke uitsluiting van de AfD, de zogenoemde Brandmauer, verder is afgebroken. Hij zei ook dat voor veel plannen, waaronder zijn asielbeleid, geen parlementaire meerderheid nodig zou zijn.

Lees ook