In Nederland zijn inmiddels ongeveer 1.500 voorzorgcirkels actief. Het initiatief is bedoeld om ouderen in hun eigen omgeving met elkaar te verbinden en praktische hulp onderling te regelen. Deelnemers kunnen elkaar bijvoorbeeld vervoeren naar een verjaardag, helpen met boodschappen of de kliko van een buurman aan de weg zetten.
Een voorzorgcirkel draait om afspraken tussen buurtgenoten. Die afspraken zijn vrijwillig, maar volgens bedenker Henk Geene niet vrijblijvend. Zo wordt vastgelegd wie welke praktische hulp kan bieden en op welke manier buurtbewoners elkaar kunnen inschakelen.
Ontstaan in Cuijk
Geene ontwikkelde het idee nadat de katholieke ouderenbond van Cuijk hem in 2018 vroeg iets te doen voor ouderen in de gemeente. De voormalige zorgcrisismanager organiseerde in twee jaar tijd twintig bijeenkomsten in wijken van Cuijk en omliggende dorpen. Daar kwamen ongeveer 2.000 ouderen op af.
Tijdens die bijeenkomsten besprak Geene verschillende stellingen met de bezoekers en vroeg hij naar hun ervaringen en behoeften. Op basis daarvan werkte hij het concept van de voorzorgcirkel uit. Het idee werd daarna op meerdere plaatsen in Nederland overgenomen.
De cirkels richten zich vooral op hand- en spandiensten in het dagelijks leven. Het gaat niet om professionele ouderenzorg of medische ondersteuning. Deelnemers helpen elkaar met taken die anders lastig kunnen worden wanneer iemand minder mobiel is of alleen woont.
Volgens Geene kan de samenwerking tussen ouderen wel een bredere betekenis krijgen. Echte zorg is niet het doel van de voorzorgcirkel, maar hij noemt dat mogelijk wel „een stip aan de horizon”. De nadruk ligt nu op onderlinge hulp en op het versterken van contacten in de buurt.
De aanpak sluit aan bij de groeiende groep ouderen die langer zelfstandig blijft wonen. Door vooraf afspraken te maken, weten buurtgenoten beter bij wie zij terechtkunnen voor een eenvoudige hulpvraag. Ook ontstaat er een netwerk waarin ouderen niet alleen hulp ontvangen, maar die waar mogelijk zelf aan anderen geven.
