Een genprofieltest wordt bij veel te weinig vrouwen met borstkanker uitgevoerd. Uit onderzoek van het Integraal Kankercentrum Nederland (IKNL) blijkt dat slechts een op de drie patiënten die ervoor in aanmerking komt, de test krijgt.
De test onderzoekt het weefsel van de tumor en brengt in kaart hoe groot de kans op uitzaaiingen is. Daarmee kan worden ingeschat of chemotherapie na de behandeling meerwaarde heeft. De test is bedoeld voor vrouwen ouder dan 50 jaar met borstkanker in een vroeg stadium, weinig of geen uitzaaiingen en bepaalde kenmerken van de tumor.
Jaarlijks komen naar schatting 2300 vrouwen voor de test in aanmerking. Omdat ongeveer tweederde de test niet krijgt aangeboden, heeft een deel van deze groep mogelijk chemotherapie ondergaan terwijl die behandeling niet nodig was geweest. Hoeveel vrouwen het precies betreft, is niet bekend.
Onderzoek naar oorzaken
An Reyners, voorzitter van de beroepsvereniging van kankerspecialisten NVMO, noemt de uitkomsten onverwacht. „Het onderzoek laat zien dat een deel van de patiënten zonder genprofieltest wel chemotherapie kreeg. Het is denkbaar dat een deel van hen deze behandeling had kunnen vermijden.”
Waarom artsen de test niet altijd aanvragen of bespreken, is nog onduidelijk. De test wordt uitgevoerd op al beschikbaar tumorweefsel en vormt daardoor geen extra belasting voor de patiënt. De NVMO gaat hierover in gesprek met het IKNL.
Ook de Universiteit Twente start samen met artsen een onderzoek naar de redenen waarom de test minder vaak wordt aangeboden dan de bedoeling is. Volgens Reyners moeten alle patiënten die voor de test in aanmerking komen daarover worden geïnformeerd. Als uit de uitslag blijkt dat chemotherapie achterwege kan blijven, kan dat een belastende behandeling en bijwerkingen voorkomen.
Vergoeding vanuit basisverzekering
De Borstkankervereniging waarschuwde in 2025 al dat de genprofieltest te weinig werd gebruikt. Artsen werden toen opgeroepen de mogelijkheid met alle geschikte patiënten te bespreken.
In Nederland worden twee genprofieltesten gebruikt: MammaPrint en Oncotype DX. Beide testen worden sinds eind 2023 vergoed vanuit de basisverzekering.
