Ziekenhuis Rijnstate in Arnhem werkt volledig mee aan het landelijke onderzoek naar misstanden rond donorconceptie. Het kabinet kondigde dat onderzoek aan na meerdere onthullingen over frauderende artsen, massadonoren en fouten bij vruchtbaarheidsklinieken.
Bij donorconceptie wordt een kind verwekt met sperma, een eicel of een embryo van een donor. Het onderzoek moet duidelijk maken hoe de misstanden konden ontstaan en welke rol de regels, het toezicht en de werkwijze binnen de zorg daarbij speelden.
Misstanden bij Rijnstate
Een oud-gynaecoloog van Rijnstate gebruikte jarenlang zijn eigen sperma als donorzaad, zonder dat wensouders daarvan op de hoogte waren. Van Alexander Schmoutziguer zijn minimaal zestien donorkinderen bekend. Ook gebruikte hij zonder toestemming sperma van een man dat bedoeld was voor diens eigen ivf-behandeling.
Die zaak eindigde in november 2025 met een schikking tussen Rijnstate, Schmoutziguer en de betrokken partij. In de afgelopen jaren kwamen ook bij andere gynaecologen vergelijkbare gevallen aan het licht.
Rijnstate zegt de gevolgen van de misstanden nog altijd te merken bij donorkinderen, hun ouders, donoren en medewerkers. Een woordvoerder van het ziekenhuis zegt: "We voelen ons verantwoordelijk voor ons verleden." Volgens Rijnstate is het niet langer houdbaar om de problemen uitsluitend te zien als afzonderlijke incidenten bij individuele klinieken of ziekenhuizen.
Massadonoren
Ook het aantal kinderen per donor speelt een belangrijke rol in het onderzoek. In Nederland zijn ongeveer 85 donoren bekend die meer dan 25 kinderen hebben, waarmee zij als massadonor worden beschouwd. Sommige donoren verwekten bewust grote aantallen kinderen via verschillende routes, zowel via klinieken als rechtstreeks met wensouders.
Een van hen is Simon, die zegt 199 kinderen te hebben. Hij doneerde onder meer aan klinieken, waaronder Rijnstate, en kwam ook buiten klinieken om in contact met wensouders.
Rijnstate hoopt dat het landelijke onderzoek een compleet beeld geeft van de gebeurtenissen en van de maatschappelijke omstandigheden waarin die konden plaatsvinden. Het ziekenhuis zegt dat zo beter kan worden verklaard hoe de misstanden binnen en buiten vruchtbaarheidsklinieken hebben kunnen ontstaan.
