De Rijn heeft bij Lobith een historisch lage waterafvoer bereikt. In het afgelopen etmaal stroomde gemiddeld 614 kubieke meter water per seconde langs het meetpunt. Sinds het begin van de metingen was de afvoer niet eerder zo laag onder normale omstandigheden.
Het vorige record dateerde uit 1947. Op 4 november van dat jaar kwam de gemiddelde afvoer uit op 620 kubieke meter per seconde. Dat niveau is nu al bereikt, midden in de zomer. Ook tijdens de droge jaren 2018 en 2022 daalde de afvoer niet zo ver.
Jan Verkade, hydrometeoroloog bij Deltares en Rijkswaterstaat, zegt dat vooral het vroege moment opvallend is. "Door het buitengewoon warme voorjaar is de sneeuw in Zwitserland dit jaar zo'n drie maanden eerder dan anders gesmolten. Ook regen bleef en blijft uit en daarmee loopt de Rijn nu min of meer leeg."
Gevolgen van de droogte
West-Europa kampt al maanden met uitzonderlijke droogte. Hittegolven zorgen voor veel verdamping, terwijl er weinig regen valt. Daardoor zijn de grondwaterstanden laag gebleven en hebben ze zich nauwelijks kunnen herstellen van de droogte van vorig jaar.
De lage waterstanden raken de natuur, de scheepvaart en de industrie. Rivieren zijn op veel plaatsen minder goed bevaarbaar en er is minder koelwater beschikbaar. Ook boeren en tuinders ondervinden problemen, omdat op verschillende plekken een verbod geldt op het onttrekken van water voor de landbouw. De waterkwaliteit staat eveneens onder druk.
Er is in de meetgegevens nog een lagere afvoer bekend. In februari 1929 werd 575 kubieke meter per seconde geregistreerd. Dat gebeurde tijdens ijsgang, waarbij veel ijs de stroming in de rivier belemmerde. Verkade sluit niet uit dat de Rijn de komende weken ook dat niveau bereikt.
Volgens klimaatwetenschappers vergroot klimaatverandering de kans op langdurige droogte in Europa. Door de opwarming verdampt meer water. Tegelijkertijd kunnen perioden met veel neerslag ook natter worden, waardoor zowel hoogwater als laagwater vaker en extremer voorkomen.
Voor de komende twee weken verwachten de meeste weermodellen weinig neerslag. Daardoor kan de afvoer verder afnemen. Verkade houdt er rekening mee dat het lage water nog weken of zelfs maanden aanhoudt.
