De rechtbank Noord-Nederland vindt dat een deskundige die schade door gaswinning beoordeelt niet onafhankelijk is. De zaak draaide om een inwoner van Norg wiens claim aanvankelijk was afgewezen door het Instituut Mijnbouwschade Groningen (IMG).
Het IMG schakelt externe deskundigen in om schadeclaims te beoordelen. De betrokken deskundige was niet alleen beoordelaar, maar ook mede-eigenaar en aandeelhouder van het Groningse schadebureau waarvoor hij werkte. Daardoor kon hij invloed hebben op de beoordeling en op het bedrag dat zijn bureau bij het IMG kon declareren.
De rechtbank stelde vast dat niet kan worden uitgesloten dat de deskundige een persoonlijk financieel belang had bij zijn werkzaamheden. In de verplichte verklaring over zijn onafhankelijkheid voor het IMG had hij zijn rol als aandeelhouder en mede-eigenaar niet vermeld. Ook gaf het IMG geen inzicht in de manier waarop mogelijke belangenverstrengeling binnen het bureau wordt voorkomen.
Principiële uitspraak
De inwoner van Norg, Sietze de Jong, stapte naar de rechter nadat het IMG zijn schadeclaim had afgewezen. Voor de behandeling van de zaak erkende het instituut dat de afwijzing niet terecht was en bood het alsnog een vergoeding aan. De rechtbank behandelde de zaak toch inhoudelijk, omdat de onafhankelijkheid van de deskundige volgens de rechter een principieel punt was.
De uitspraak geldt formeel alleen voor deze deskundige en niet voor het hele schadebureau. De rechtbank onderzocht ook niet de onafhankelijkheid van andere beoordelaars. Toch kunnen toekomstige beoordelingen door dezelfde deskundige onder druk komen te staan. Bestuursrechtgeleerde Herman Bröring van de Rijksuniversiteit Groningen verwacht daarnaast gevolgen voor rapporten van andere aandeelhouders bij andere schadebureaus.
Persrechter Marion de Jonge lichtte het oordeel toe: "Als er een persoonlijk belang speelt, dan kan de rechtbank niet goed beoordelen of hij eerlijk rapporteert." Volgens haar kwam de rechter op basis van alle omstandigheden tot de conclusie dat de deskundige niet onafhankelijk is.
Het betrokken bedrijf zegt zijn werkwijze niet aan te passen. Het heeft geen overzicht van het aantal rapporten dat aandeelhouders en bestuurders als deskundige hebben opgesteld. Ook het IMG maakt niet bekend hoeveel bestuurders van schadebureaus betrokken zijn geweest bij beoordelingen.
Het IMG zegt geen reden te zien om aan de onafhankelijkheid van zijn deskundigen te twijfelen. De externe bureaus zijn volgens het instituut via een openbare aanbesteding geselecteerd, ontvangen marktconforme tarieven en moeten hun onafhankelijkheid vastleggen in een verklaring en een deskundigenregister.
SP-Kamerlid Sandra Beckerman heeft minister Heerma van Binnenlandse Zaken om opheldering gevraagd. Zij wil onder meer weten of de minister maatregelen overweegt als het IMG en het schadebureau hun werkwijze niet veranderen.
