De politie wil af van meldingen over personen met verward of onbegrepen gedrag waarbij geen sprake is van direct gevaar of een strafbaar feit. In augustus kwamen gemiddeld zeshonderd van zulke meldingen per dag binnen, honderd meer dan in dezelfde maand vorig jaar.
Door de meldingen zijn agenten soms uren bezig met het stabiliseren van situaties, het vinden van hulpverlening, het regelen van vervoer en het overdragen van mensen aan een geschikte instantie. Ook de administratieve afhandeling kost tijd. De Nederlandse Politiebond waarschuwt dat daardoor andere taken, zoals noodhulp, verkeersveiligheid en opsporing, onder druk komen te staan.
Een woordvoerder van de bond zegt dat agenten regelmatig lang betrokken blijven bij situaties waarin geen strafbare feiten zijn vastgesteld. De politie wil dat niet-urgente meldingen voortaan bij andere instanties terechtkomen. “Wij zijn er niet om de oorzaak van verward gedrag te achterhalen of weg te nemen”, zegt een woordvoerder.
Oorzaken van de stijging
Onder de meldingen vallen uiteenlopende situaties. Het kan gaan om mensen met psychische problemen, dementie of een verstandelijke beperking, maar ook om personen die door alcohol overlast veroorzaken. De groei van het aantal mensen in de geestelijke gezondheidszorg is volgens de Nederlandse ggz niet groot genoeg om de stijging volledig te verklaren.
De branchevereniging wijst ook op een toenemende druk op mensen en minder onderlinge betrokkenheid. “De samenleving is veeleisender geworden, en niet iedereen kan dat bijhouden”, zegt een woordvoerder. Daarnaast speelt de krappe woningmarkt een rol. Voor mensen die bijvoorbeeld uit de gevangenis komen, zijn jaarlijks ongeveer 3900 sociale huurwoningen nodig. Daarvan komt volgens de Nederlandse ggz slechts een derde beschikbaar.
Daardoor belanden kwetsbare mensen soms zonder woning, terwijl de begeleiding bij psychische problemen per gemeente verschilt. Politie en ggz pleiten daarom voor betere informatie-uitwisseling en meer samenwerking. In Twente gaan agenten en hulpverleners geregeld samen de straat op.
Kabinetsplan
Vijf ministers werken aan een plan om de overlast terug te dringen. Een woordvoerder van het ministerie van Binnenlandse Zaken bevestigt dat het kabinet binnen enkele weken met een aanpak komt.
De Nederlandse ggz wil daarnaast dat hulpverleners al vóór een crisis contact kunnen zoeken met mensen. “De verzekeraar vergoedt pas als je aan een behandeling begint, voor het contact zoeken krijg je geen geld. Dat moet veranderen”, zegt een woordvoerder. Volgens de organisatie kan vroeg ingrijpen voorkomen dat problemen escaleren.
