De Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) wint weer olie in en rond Schoonebeek. Op 15 september werd de productie hervat, nadat een licht verhoogde waarde van afvalstoffen in het productiewater was verholpen. Inmiddels zijn alle systemen opnieuw operationeel.
De oliewinning lag de afgelopen vijf jaar stil. De NAM ontdekte het probleem in 2021. In 2024 kreeg het bedrijf een nieuwe vergunning om het overgebleven productiewater in gasvelden bij Schoonebeek te injecteren. De olie wordt naar een raffinaderij vervoerd, terwijl het water terug de ondergrond in gaat.
Die aanpak blijft gevoelig liggen in het Drentse dorp. Uit een enquête uit 2023 bleek dat 57 procent van de bewoners tegen de injectie van productiewater was. Niet alle inwoners onderschreven de uitkomsten. Een groep bewoners vond dat de vragen de antwoorden te veel stuurden.
Zorgen over afspraken
De overheid richtte een zogenoemde ontzorgtafel op om inwoners te betrekken bij de plannen en zorgen over de oliewinning weg te nemen. Daarna kwam er ook een overlegorgaan waarin inwoners kunnen controleren of de NAM gemaakte afspraken nakomt.
Jenneke Ensink, voorzitter van stichting Stop Afvalwater Schoonebeek, blijft kritisch. Volgens haar gaat de discussie niet over de oliewinning zelf, waarvoor een geldige vergunning bestaat, maar over de gevolgen van de waterinjectie. „Wat laten we achter voor onze kinderen en kleinkinderen?”, zegt Ensink.
De stichting vraagt zich onder meer af hoeveel juridische waarde de afspraken hebben en welke mogelijkheden inwoners houden als de NAM zich er niet aan houdt. Ensink vreest dat de vergunning voor de injectie en oliewinning dan gewoon blijft gelden.
De NAM begon in 1943 met boren in Schoonebeek en had uiteindelijk 598 locaties in en rond het dorp. In 1996 stopte de productie, omdat de olieprijzen te laag waren. In 2011 keerde het bedrijf terug met efficiëntere pompen en technieken waarmee vanuit één installatie meerdere olielagen kunnen worden bereikt.
Het productiewater werd tot 2021 via leidingen naar Twente afgevoerd. Daar werd het in een leeg gasveld opgeslagen, maar de leidingen bleken volgens betrokkenen niet geschikt en lekten. Het naast Schoonebeek gelegen gasveld is inmiddels leeg genoeg om het water lokaal te injecteren.
De herstart levert volgens de NAM na de opstartfase ongeveer vierduizend vaten olie per dag op. Dat is weinig in verhouding tot het Nederlandse dagelijkse verbruik, dat in 2024 boven de 800.000 vaten lag. Schoonebeek en omliggende gemeenten ontvangen één euro per geproduceerd vat, of 1,50 euro als de olieprijs boven 80 euro uitkomt.
