Het aantal nieuwe kankerdiagnoses in Nederland blijft de komende twintig jaar stijgen. Het Integraal Kankercentrum Nederland (IKNL) verwacht dat in 2045 jaarlijks bijna 170.000 mensen te horen krijgen dat zij kanker hebben. Nu zijn dat er ongeveer 136.000 per jaar.
De toename komt vooral door de vergrijzing. In 2045 is naar verwachting ongeveer 20 procent van de bevolking 70 jaar of ouder. Omdat kanker vaker voorkomt op hogere leeftijd en mensen gemiddeld ouder worden, neemt ook het aantal diagnoses toe.
Preventie kan risico verkleinen
Volgens het IKNL hangt ongeveer 30 procent van de kankerdiagnoses samen met beïnvloedbare risicofactoren. Roken, alcoholgebruik, overgewicht, weinig bewegen en onbeschermde blootstelling aan uv-straling vergroten het risico op verschillende vormen van kanker.
"Gezond eten, niet roken, niet te veel drinken en voldoende bewegen helpen", zegt Jaike Schilte-Praagman, senior onderzoeker bij het IKNL. Ook bescherming tegen uv-straling is belangrijk. Volgens haar moeten niet alleen mensen zelf gezonde keuzes maken, maar moet ook de leefomgeving die keuzes gemakkelijker maken.
Een voorbeeld van het effect van preventie is longkanker. Het risico onder mannen is afgenomen doordat zij minder zijn gaan roken. Maagkanker is de enige vorm waarbij het aantal diagnoses onder zowel mannen als vrouwen naar verwachting verder daalt. Dat komt onder meer door minder zout en gerookt voedsel en een betere behandeling van infecties met de bacterie Helicobacter pylori.
Daar staat een verdere stijging van huidkanker tegenover. In 2045 is dat naar verwachting de meest voorkomende kankersoort bij zowel mannen als vrouwen. Het huidige betere gebruik van zonnebrand werkt pas na jaren door in de cijfers. Nieuwe ontwikkelingen, zoals het toenemende gebruik van nicotineproducten onder jonge meiden en online trends waarbij jongeren zich langdurig aan de zon blootstellen, baren het IKNL zorgen.
Bij mannen is prostaatkanker momenteel de meest voorkomende vorm van kanker. Bij vrouwen staat borstkanker op de eerste plaats.
Overlevingskans neemt toe
Door het groeiende aantal diagnoses zal ook het aantal mensen dat aan kanker overlijdt toenemen. Het risico om aan de ziekte te overlijden daalt echter al jaren en die ontwikkeling zet naar verwachting door. De verbeteringen in behandelingen, vroegdiagnostiek en leefstijl spelen daarbij een rol.
Dertig jaar geleden leefde ongeveer de helft van de patiënten vijf jaar na de diagnose nog. Inmiddels geldt dat voor 71 procent. Een gezonde leefstijl verkleint het risico, maar voorkomt niet dat iemand kanker kan krijgen. Ook andere factoren en toeval kunnen een rol spelen.
