Minister Mirjam Sterk van Jeugd weigert een onafhankelijk onderzoek naar de plaatsing van Nederlandse jeugdzorgjongeren in Huize Soria in Spanje. Dat heeft zij aan de Tweede Kamer laten weten. Wel roept ze gemeenten en jeugdhulpaanbieders dringend op om voorlopig geen jongeren meer in het buitenland te plaatsen.
In Huize Soria, een Nederlands gezinshuis in Spanje, zouden volgens zestien oud-cliënten jongeren fysiek en psychisch zijn mishandeld. Zij maakten melding van extreme behandelmethoden en vrijheidsbeperkende maatregelen die in de open jeugdzorg niet zijn toegestaan. Een deskundige omschreef de gemelde mishandeling als "kindermarteling".
Het gezinshuis ontving tientallen miljoenen euro's aan Nederlands jeugdzorggeld. De plaatsende instanties, jeugdbeschermers, gemeenten en zorgaanbieders waren op de hoogte van de omstreden behandelmethoden. In documenten werden die als "onorthodox" omschreven.
Signalen over onveiligheid
Al twintig jaar waren er signalen dat de situatie in Huize Soria onveilig was. Toch bleven jongeren naar het gezinshuis worden gestuurd. Gemeenten wisten bovendien niet altijd dat jongeren naar Spanje waren gebracht. Ook werden signalen door betrokken organisaties verschillend beoordeeld.
Driestroom was tien jaar lang eigenaar van het gezinshuis en liet de behandelmethoden voortbestaan. De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd kon niet handhaven, omdat zij in het buitenland geen bevoegdheid heeft. Het laatste contact tussen de Nederlandse en Spaanse inspectie vóór de onthullingen dateerde van 2016.
Huize Soria had geen vergunning om in Spanje jeugdzorg te verlenen. Geen van de organisaties die jongeren plaatsten, controleerde dat. De Spaanse jeugdzorginspectie heeft inmiddels zelf onderzoek gedaan.
De rol van SAVE Jeugdbescherming in Utrecht en Flevoland wordt eveneens onderzocht. De organisatie plaatste jongeren terwijl de behandelmethoden en eerdere meldingen over onveiligheid bekend waren. Een medewerker stuurde zes jongeren uit Veenendaal naar Huize Soria, buiten de expertgroep om die normaal over buitenlandse plaatsingen adviseert.
Verschillende Kamerleden noemen het besluit van Sterk onbegrijpelijk. "Juist daarom is onafhankelijk onderzoek nodig", zegt Nicole Moinat van Groep Markuszower. Lisa Westerveld van de Partij voor de Dieren zegt dat de jongeren erkenning van hun leed verdienen. SP-Kamerlid Sarah Dobbe spreekt van ernstig falen van het zorgsysteem. De VVD wil eveneens onderzoek. Het Openbaar Ministerie moet bepalen of er strafbare feiten zijn gepleegd.
