Het aandeel Nederlanders dat vindt dat een man zijn vrouw nooit mag slaan, is gedaald van 88 procent in 2012 naar ruim 84 procent in 2026. Dat betekent dat 15,8 procent van de ondervraagden het slaan van een vrouw in bepaalde omstandigheden gerechtvaardigd vindt. Onderzoekers van de Universiteit van Amsterdam en Tilburg University noemen die ontwikkeling zorgelijk.
De cijfers komen uit het Nederlandse deel van de World Values Survey 2026. Voor het onderzoek zijn de antwoorden van 2500 Nederlanders van achttien jaar en ouder geanalyseerd. De onderzoekers vergeleken die uitkomsten met metingen uit eerdere jaren. In 2022 vond 87 procent geweld tegen een vrouw nooit gerechtvaardigd.
„De tendens is nog steeds hetzelfde”, zegt UvA-onderzoeker Mark Boukes. Volgens hem neemt de weerstand tegen het slaan van een vrouw af. Vooral jongeren keuren huiselijk geweld minder vaak af dan ouderen. Mensen die hun financiële situatie als stabiel ervaren, hebben gemiddeld progressievere opvattingen, staat in het onderzoek.
Terugval in opvattingen over gelijkheid
Ook op andere onderdelen van vrouwenemancipatie zien de onderzoekers een minder positieve ontwikkeling. Zo vinden meer Nederlanders het problematisch wanneer een vrouw meer verdient dan haar mannelijke partner. Het onderzoek bevat daarvan geen afzonderlijke percentages, maar wel een daling in de gemiddelde scores.
Tegelijkertijd wordt nog steeds overwegend positief gedacht over abortus. Die steun is niet groter geworden dan bij eerdere metingen. Vrouwen geven daarnaast aan zich onveiliger te voelen en maken zich vooral zorgen over seksuele intimidatie. In het onderzoek wordt onder meer gewezen op maatschappelijke veranderingen en de invloed van de manosfeer, een online netwerk van voornamelijk mannen met vaak vrouwonvriendelijke opvattingen.
De onderzoekers weten niet of de veranderingen blijvend zijn. In eerdere jaren schommelden de opvattingen ook. Zij pleiten daarom voor blijvende aandacht voor inkomensverschillen, traditionele rolpatronen en de veiligheid van vrouwen.
Staatssecretaris Judith Tielen van Emancipatie noemt het aandeel dat geweld tegen vrouwen rechtvaardigt „schrikbarend”. „Het laat zien dat we echt nog veel te doen hebben om geweld tegen vrouwen uit te bannen”, zegt Tielen. Volgens haar dragen zulke opvattingen bij aan het ontstaan en voortduren van geweld. Het kabinet werkt samen met maatschappelijke organisaties om dat tegen te gaan.
