Door het tekort aan kraamverzorgenden wijken steeds meer jonge ouders noodgedwongen uit naar een kraamcentrum. Deze zomer hebben veertien kraamcentra tijdelijk of permanent hun deuren geopend. In 29 van de 42 kraamzorgregio’s geldt inmiddels code rood, wat betekent dat niet ieder gezin automatisch thuiszorg kan krijgen.
Kraamhotels waren eerder vooral bedoeld voor ouders die bewust niet direct naar huis wilden. Nu is een verblijf buitenshuis voor sommige gezinnen de enige manier om kraamzorg te ontvangen. Dat geldt vooral in de zomer, wanneer vakanties de personeelskrapte verder vergroten.
Zorg aan huis heeft belangrijke voordelen
In een kraamcentrum kunnen verzorgenden ouders helpen met de voeding en de verzorging van hun baby. Ook voeren zij kleine medische controles uit. Volgens Corine Verhoeven, hoogleraar Waardegedreven Geboortezorg, blijft deze vorm van zorg belangrijk om kraamzorg toegankelijk te houden.
Toch mist zorg buitenshuis een belangrijke functie. “Een kraamverzorgende heeft ook een signalerende functie. Dat lukt thuis beter”, zegt Verhoeven. In de woning kunnen verzorgenden bijvoorbeeld armoede, huiselijk geweld, onveilige situaties of een gebrek aan hygiëne eerder opmerken.
Koen Jansen, directeur van brancheorganisatie Bo Geboortezorg, noemt ook mogelijke risico’s die pas zichtbaar worden wanneer iemand langere tijd achter de voordeur komt. Een kraamverzorgende kan een gezin daarop aanspreken of, als dat nodig is, Veilig Thuis inschakelen. Thuis kan bovendien worden gecontroleerd of het bedje veilig is opgemaakt en of de inrichting praktisch is voor de ouders.
Daar staat tegenover dat in een kraamcentrum vaak de hele dag een verzorgende beschikbaar is. Ouders zeggen dat zij daardoor snel antwoord krijgen op vragen en beter worden gestimuleerd om rust te nemen. In een kraamcentrum werken bovendien meerdere verzorgenden in ploegendiensten.
Kraamcentra verlichten personeelstekort
De werkwijze kan het personeel efficiënter inzetten. Een verzorgende helpt in een kraamcentrum ongeveer twee tot vier gezinnen, terwijl dat er thuis doorgaans één of twee per dag zijn. Ook valt de reistijd weg en biedt een vast rooster meer voorspelbaarheid. Volgens Jansen kan dat het beroep aantrekkelijker maken.
Ouders noemen echter ook nadelen. Zij ervaren soms hoge werkdruk en krijgen op een dag hulp van veel verschillende medewerkers. Manouk Mocking kreeg naar eigen zeggen soms maar tien minuten hulp voordat een verzorgende naar een andere kamer of bevalling moest. In drieënhalve dag zag zij ongeveer twintig medewerkers aan haar bed.
Verhoeven vindt kraamcentra een goede aanvulling, maar waarschuwt dat ouders nu niet altijd meer kunnen kiezen. Zij pleit ook voor een flexibelere verdeling van de kraamzorguren. Een pilot met een indicatielijst, waarbij de behoefte per gezin wordt bepaald, wordt momenteel geëvalueerd.
