Medisch onderzoek heeft zich historisch vaker gericht op mannen, waardoor diagnoses, behandelingen en medicijndoseringen niet altijd goed aansluiten bij vrouwen. Hoogleraar en afdelingshoofd Gynaecologie en Verloskunde Annemiek Nap van het Radboudumc zegt dat vrouwen daardoor soms later of niet de juiste diagnose krijgen.
Vrouwen werden onder meer minder vaak toegelaten tot geneesmiddelenonderzoek vanwege mogelijke zwangerschappen en hormonale schommelingen. Onderzoekers wilden omstandigheden zo gelijk mogelijk houden, maar daardoor ontstond een tekort aan kennis over verschillen tussen mannen en vrouwen.
Die verschillen kunnen groot zijn. Aandoeningen kunnen zich bij vrouwen anders uiten en medicijnen kunnen anders werken. Nap zegt dat dit ertoe bijdraagt dat vrouwen minder jaren in goede gezondheid leven dan mannen.
Verschillen bij kanker en chronische klachten
Bij blaaskanker is de overleving onder vrouwen lager dan onder mannen. Vijf jaar na de diagnose leeft ongeveer 35 procent van de mannen nog, tegenover 30 procent van de vrouwen, zegt onderzoeker Marloes Ruiter.
Ook bij endometriose is de kennis beperkt. Bij deze chronische ontstekingsziekte groeit weefsel buiten de baarmoeder. Een op de tien vrouwen heeft de aandoening, maar gemiddeld duurt het zeven jaar voordat de diagnose wordt gesteld. De oorzaak en een goede behandeling voor de lange termijn zijn nog onvoldoende bekend.
Nap wil dat klachten van vrouwen serieuzer worden genomen, zowel in de spreekkamer als in wetenschappelijk onderzoek. "Er is vaak tegen vrouwen gezegd: deze klacht hoort erbij, niet zeuren, dit moet je verdragen. Zoals bij pijn bij de menstruatie of overgangsklachten. Dat is niet acceptabel."
Vraag om geld voor onderzoek
Het Radboudumc onderzoekt onder meer endometriose, bekkenpijn, spierinvasieve blaaskanker, psoriasis, trombose- en bloedingsziekten. Ook loopt er onderzoek naar de juiste dosering van medicijnen tijdens de zwangerschap. Daarnaast wordt gekeken naar ziekten die bij vrouwen anders verlopen dan bij mannen.
Volgens Nap moeten vooral klachten rond de menstruatiecyclus, pijn en de overgang prioriteit krijgen, omdat die veel voorkomen en grote gevolgen hebben voor gezondheid, werk en zorgkosten. "Het helpt ons allemaal als vrouwen gezond zijn."
Minister Sophie Hermans ontving medio juni een nationale werkagenda voor vrouwengezondheid. Daarin staan voorstellen voor meer onderzoek, betere kennisdeling en meer aandacht voor sekseverschillen in de zorg. Een apart nieuw budget voor onderzoek werd niet bekendgemaakt.
Nap noemt extra financiering noodzakelijk. Bij twee eerdere subsidierondes voor vrouwspecifieke aandoeningen waren er meer dan honderd aanvragen voor vijf subsidies. "De onderzoekers staan klaar, de onderzoeksvragen zijn geformuleerd bij wetenschappelijke verenigingen. Nu nog het geld."
