EIB noemt verbouwingen geen oplossing voor het woningtekort

Het ombouwen van bestaande gebouwen, woningsplitsing en het toevoegen van woonlagen leveren niet genoeg woningen op om het tekort terug te dringen. Nieuwbouw moet daarom de belangrijkste oplossing blijven, concludeert het Economisch Instituut voor de Bouw.

Lege zaal tijdens een presentatie van het EIB over het woningtekort
Lege zaal tijdens een presentatie van het EIB over het woningtekort · Beeld: Netgebeurd (AI-illustratie)

Het kabinet-Jetten kan het woningtekort niet oplossen met vooral verbouwingen van bestaande gebouwen. Dat concludeert het Economisch Instituut voor de Bouw (EIB) in een rapport. Volgens het instituut zijn transformatie, woningsplitsing en optoppen niet voldoende om het aantal woningen sterk te laten groeien.

Het kabinet rekent op 15.000 extra woningen per jaar door bestaande gebouwen en woningen aan te passen. Bij optoppen wordt een extra woonlaag bovenop een bestaand gebouw geplaatst. Ook het ombouwen van bijvoorbeeld kantoren tot appartementen en het splitsen van woningen vallen onder die aanpak.

Het EIB stelt dat de opbrengst van deze ingrepen de afgelopen jaren juist is afgenomen. De onderzoekers vinden daarom dat het terugdringen van de woningnood vooral moet komen van de bouw van nieuwe woningen.

Minder geschikte gebouwen beschikbaar

Het ombouwen van gebouwen tot woningen heeft in het verleden wel veel nieuwe woonruimte opgeleverd. De meest geschikte panden op goede locaties zijn volgens het instituut inmiddels grotendeels gebruikt. De gebouwen die overblijven, staan vaker op minder geschikte plekken, zijn deels verhuurd of vragen om hoge investeringen voor de verbouwing.

Daardoor wordt het steeds moeilijker om met transformatie hetzelfde aantal woningen te realiseren. Het EIB zegt dat beleidsmaatregelen en hogere budgetten sinds 2019 niet hebben geleid tot de verwachte groei. De feitelijke ontwikkeling wijkt volgens de onderzoekers af van de ambities van het kabinet.

Ook financieel zijn verbouwingen minder aantrekkelijk geworden. De opbrengsten uit verhuur staan onder druk door regels voor de huurmarkt, terwijl de kosten van bouwen en verbouwen aanzienlijk zijn gestegen. Daardoor leveren projecten minder snel voldoende rendement op om doorgang te vinden.

Eerder waarschuwde ook ING dat het kabinet zijn doel voor extra woningen uit verbouwingen waarschijnlijk niet haalt. Het financiële concern wees daarbij eveneens op de combinatie van lagere huuropbrengsten en hogere verbouwingskosten.

Het EIB concludeert niet dat transformatie, woningsplitsing en optoppen geen enkele bijdrage kunnen leveren. Wel zijn deze maatregelen volgens het instituut te beperkt en te onzeker om als belangrijkste antwoord op het woningtekort te dienen. Daarvoor zijn volgens de onderzoekers veel meer nieuwe woningen nodig.

Lees ook